Tuldukan na ang Endo!

(Larawan ng isang babaeng biktima ng karahasan sa welga sa NutriAsia; Anakbayan/UST)

Nakatawag-pansin ang naganap na karahasan laban sa mga nagwewelgang manggagawa ng NutriAsia, kilalang tagagawa ng mga produktong gaya ng Datu Puti, Silver Swan, Mang Tomas, atbp. Tatlumpung tao, kagaya ng babaeng nasa litrato, ang nasaktan. Bukod dito, dalawampung tao ang inaresto.

Noon pang Hunyo nagsimula ang welga bunsod ng kontraktwalisasyon na ipinaiiral diumano ng NutriAsia. Sa kontraktwalisasyon (mas kilala sa tawag na end of contract o endo), hindi tiyak kung hanggang kailan ang termino ng manggagawa. Kadalasan tumatagal lamang ito ng anim na buwan na walang katiyakan kung ito ay babaguhin pa.  Sang-ayon kay Cristina Palabay ng samahang Karapatan, itinatanggi sa mga manggagawang nasa ilalim ng kontraktwalisasyon na magkaroon ng ugnayan sa kanilang amo. Bukod dito, ipinagwawalang-bahala rin ng nasabing sistema ang karapatan ng mga manggagawa.

Maaalalang naging pangako ni Pangulong Rodrigo Duterte na ibabasura niya ang maling kalakarang ito, noong nangangampanya pa siya. Nabuhayan ng loob ang mga manggagawa sa kanyang salita at lalo pang umigting ang kanilang pag-asa nang maluklok siya sa puwesto. 

Noong Marso 2017, nilagdaan ni Kalihim Silvestre Bello III ng Department of Labor ang Department Order 174 (DO 174). Sang-ayon sa kautusang ito, tanging mga manpower agencies, at hindi ang mga nagmamay-ari ng mga kumpanya, ang inuutusang gawing regular ang kanilang mga manggagawa. Umalma ang mga samahang manggagawa sa nasabing kautusan dahil hindi ito ang ipinangako ni Duterte sa taumbayan. Dahilan ni Bello, tanging Kongreso ang may kapangyarihang baguhin ang batas. 

Ika-27 ng Abril 2017, nagsanib-puwersa ang Kilusang Mayo Uno at Trade Union Congress of the Philippines para gumawa ng burador na executive order para sa Pangulo na magsisilbing alternatibo sa DO 174.

Ika-1 ng Mayo 2017, nangako ang Pangulo na lalagdaan ang isang executive order upang wakasan na ang endo. Sinasabing lalagdaan diumano ng Pangulo noong ika-15 ng Marso ng taong kasalukuyan ang kautusan. Subalit, hanggang ngayon ay wala pa ring kautusang nanggagaling sa Palasyo. 

Ilang karahasan pa kaya ang magaganap bago maalala ng Pangulo ang kanyang pangako? Ilan pang mamamayan ang magbibilang ng poste sa oras na mapaso na ang kanilang kontrata? Ilan pang pamilya ang magugutom dahil sa kawalan ng katiyakan sa trabaho. 

G. Pangulo, may mga obligasyong pinansyal din po ang mga manggagawa. May mga pamilyang binubuhay. May mga pangarap na nais matupad. Huwag naman sanang mauwi sa limot ang inyong binitiwang-salita sa kanila.