Sentido Komun

Inilathala ni Pope Francis noong ika-3 ng Setyembre ang isang liham apostolika na pinamagatang Magnum Principium (Dakilang Prinsipyo). Sa liham apostolikang ito, binago ng Papa ang Code of Canon Law. Inilipat niya sa mga pambansang kapulungan ng mga obispo ang kapangyarihang isalin ang mga tekstong liturhikal (kagaya ng Misa) sa kani-kanilang sariling wika. Sa pagbabagong ito, nilimita niya ang kapangyarihan ng Congregation for Divine Worship and Discipline of the Sacraments (CDW).

Sang-ayon sa ilang komentarista, bagamat ang pagbabagong nilalayon ng Magnum Principium ay hinggil sa mga tekstong liturhikal, ipinapakita ng Papa ang kanyang hangaring baguhin ang sistema ng gobyerno sa Roma, isang mainit na isyu na hinarap niya nang siya ay mahalal noong 2013.

Ang paglalathala ng liham apostolikang ito ay napapanahon at naaayon sa diwa ng Vatican II. Hinangad ng mga lumahok sa nasabing konsilyo ang ganap na kamalayan at aktibong pakikilahok ng mga layko sa mga liturhikal na pagdiriwang dahil karapatan at tungkulin nila ito bilang mga binyagang Kristiyano (Sacrosanctum Concilium). At para tunay na makilahok ang mga pangkaraniwang tao sa Misa, nararapat lamang na ang banal na pagdiriwang ay sa wikang kanilang kilala at ginagamit. 

Higit sa lahat ang Magnum Principium ay bunsod ng sentido komun. Kung mayroon mang may kakayahang isalin ang mga banal na pagdiriwang sa sariling wika, ito ay ang mga kapulungan ng mga obispo, hindi ang CDW.  Nakakalungkot isipin na ang kasalukyang Misa sa Ingles ay bunsod ng pambabraso ng nasabing kagawaran sa International Commission on English in the Liturgy (ICEL). Samantala, ang mga kapulungan ng mga obispo sa Alemanya at Japon ay hindi sumasang-ayon sa pandidikta ng CDW.

Umaasa kami na patuloy na ilalagay ng Papa, ng mga kapulungan ng mga obispo, at ibang pang kinauukulan ang kaayusan ng liturhiya. Isang dokumento na kailangang ibasura ay ang Liturgiam Authenticam na nag-uutos na gamitin ang literal na pagsasalin ng mga teksto mula sa Latin. Maaalalang minsan nang sinabi ng Papa na wala ng atrasan ang mga pagbabagong liturhikal. Kung nais natin ng isang Simbahang may pakialam sa kalagayan ng mundo sa ngayon, mahalagang nakaugnay ang liturhiya sa pangkaraniwang buhay - katulad ng pag-ugnay ni Kristo ng Kanyang mga aral sa mga pangkaraniwang eksena. Sa ganang amin, hindi ito matutugunan ng wikang banyaga katulad ng Latin o ng mga wikang pilit na isinalin para maging tunog-Latin.

Buo at Aktibong Layko

Mahigit apat na dekada na mula nang idaos ang Vatican II Council kung saan inilunsad ng Simbahan ang malawakang pagbabago sa maraming bagay na kanyang kinakaharap. Isa na rito ang pagbabago sa liturhiya kung saan hinangad ng mga bumubuo ng konsilyo ang buo at aktibong pakikilahok ng mga layko sa mga banal na pagdiriwang sa bisa na rin ng kanilang karapatan at tungkulin bilang mga binyagan.

Magmula noon nakita na natin ang pakikisangkot ng mga ordinaryong mamamayan sa iba't ibang ministeryo ng Simbahan na dati rati'y isinasagawa lamang ng mga pari o diyakono. Nandyan ang mga lectors/commentators, special ministers of Holy Communion, greeters/collectors, choir, altar servers, at marami pang ibang ministeryo kung saan posibleng umanib ang sinumang layko upang mapagsilbihan ang Panginoon sa Misa at sa iba pang gawaing pansimbahan.

Napakahalaga ng papel na ginagampanan ng layko sa Simbahan at nakakataba ng pusong masaksihan kung paano umunlad ang mga parokya, diyosesis, at iba pang Katolikong komunidad dahil sa sigasig ng mga mamamayan.

Subalit minsan, nakakalungkot matunghayang kulang ang pang-unawa at debosyon sa tungkulin ng ilan nating kapatid sa pananampalataya. Para sa kanila, ang ministeryo ay parang isang marangal na posisyon sa sambayanan kung saan dapat silang tingalain ng iba. Sa iba naman ito'y paraan para lalo nilang ipagyabang na sila'y laman ng simbahan.

Hindi lang ang maling pananaw ang hinaharap na pagsubok ng mga layko. Sa English-speaking world gaya ng mga bansang Amerika, UK, India, Pilipinas, Africa, Australia, atbp ang napapabalitang bagong saling Misa sa wikang Ingles ay nakakabahala. Bukod sa nakakalito, ang bagong salin ay gumamit din ng mga salitang lumang-luma na at di na ginagamit ng ordinaryong mamamayan. Ang mga pagbabagong ito'y lubhang makakaapekto sa kung paano magdasal ang mga laykong napapabilang sa mga bansang ito at kung paano sila makikilahok nang buo at aktibo sa Misa na siyang nilalayon ng Vatican II Council. Sa kasalukuyan may petisyon ang kilusang What If We Just Said Wait? para hilingin sa mga obispo ang pagpapaliban sa pagpapatupad nito lalo na't humarap ang Simbahan sa mga mas malala pang problema.

Ngayong Hunyo, ating alalahanin ang lahat ng layko na nakikiisa sa samu't saring gawain ng Simbahan, lalo na ang mga kapatid natin sa English-speaking world. Mapuspos nawa silang lahat ng Banal na Espiritu upang lalo nilang makilala ang halaga ng kanilang tungkulin at gampanan ito nang may pagmamahal sa Diyos at sa kapwa. Maantig nawa ang kanilang mga puso upang wala itong hanapin kundi ang kapurihan ng butihing Panginoong tumuring sa atin bilang Kanyang mga anak. Gabayan din nawa ng Maykapal ang mga namumuno sa ating Simbahan na lalo pa nilang mapangalagaan ang mga layko tungo sa wasto at nararapat.