Bagong Juan Bautista

Kapansin-pansin sa Ebanghelyo ng Ikalawang Linggo ng Adbiyento ang pagbanggit ni San Lukas sa ilang kilalang personalidad noong panahong iyon: Tiberio Cesar, Poncio Pilato, Herodes, Felipe, Lysanias, Annas, at Caipas. Subalit hindi sa kanila nakatuon ang istorya. Ito'y nakatuon kay Juan Bautista. 

Walang palasyo si Juan Bautista. Sa ilang na pook lamang siya nanahan. Payak lamang ang kanyang pagkain: tipaklong at pulutpukyutan. Yari sa buhok ng kamelyo ang kasuotan niya. Subalit, espesyal si Juan Bautista dahil tanging sa kanya - at hindi sa emperador, gobernador, hari, o punong saserdote - dumating at nanahan ang salita ng Diyos.

Nakakabahala at nakakalungkot ang mga pahayag at pangyayari sa ating bansa ngayon. Sa ilang talumpati ni Pangulong Duterte, sinamantala niyang batikusin at akusahan ang mga obispo. Pangunahin na rito si Bishop Pablo David ng Kalookan. Hinikiyat rin diumano ng Pangulo na magtayo na lamang ng kapilya ang mga mamayan para doon na lang sila manalangin at huwag nang mag-abuloy sa mga namumuno sa Simbahan.

Samantala, bumabalik sa sirkulasyon ang mga personalidad na hindi kalaunan ay nasangkot sa pangungurakot. Naaabsuwelto ang mga kawatan. Itinatanghal na bayani ang yumurak sa dangal ng mamamayan. Namamayagpag na naman ang korupsyon. Nakapagtataka ang katahimikan ng Pangulo sa mga kaganapang ito. Wala ba siyang alam o may basbas siya dito?

Sa gitna ng mga usaping ito, nasaan ang salita ng Diyos?  Sa mga bagong Tiberio, Pilato, o Herodes ng ating panahon ba? Kung nasa kanila ito, wala sigurong magbibitiw ng walang basehang akusasyon sa sinuman. Wala sigurong mangungunsinti sa mga kawatan. 

Kailangan natin ng mga bagong Juan Bautista. Kailangan natin ng mga taong bukas sa salita ng Diyos. Kailangan natin ng mga taong magpapahayag at magpapatotoo sa salita ng Diyos. 

Kung may maganda tayong maipamamasko sa ating mga sarili, pamilya, at bayan, ito ay walang iba kundi isang pusong tatanggap at palalaguin ang salita ng Diyos. Kung ganito ang mga puso natin, magiging matatag tayo sa anumang pagsubok. Ang ating pagkatao ay hindi madaling maimpluwensiyahan ng mga baluktot na gawi, fake news, at kabikabilang pag-uusig. 

Kailangan natin ng mga bagong Juan Bautista upang ihanda ang daraanan ng Salitang-Nagkatawang-tao, ang Maluwalhating Panginoong maggagawad ng tunay na katarungan sa lahat.

Ikaw ba ito, kapatid?

Ang Saysay ng Pagiging Mabuti

Ang kuwento ni Lazaro at ng mayaman sa Ebanghelyo ayon kay San Mateo (23:1-12) ay matalinhaga. Namumuhay nang mariwasa ang mayaman: may magagarang pananamit at masaganang handa.  Sa kabilang banda naman, kaawaawa ang sitwasyon ni Lazaro. Tila walang tahanan maliban sa may tarangkahan ng bahay ng mayaman at umaasang makatikim man lang ng mumo na nahuhulog mula sa dulang ng mayaman. Nang kapwa sila mamatay, nabaligtad ang kanilang kalagayan. Kung si Lazaro ay nasa kaluwalhatian sa piling ni Abraham, sa impiyerno naman napunta ang mayaman.

Kung susuriin natin ang kuwento, walang nabanggit na kasamaan ang mayaman. Namuhay lang siya sang-ayon sa kanyang kakayahan. Subalit, hindi sa anumang ginawa niya sa daigdig siya hinatulang mapunta sa impiyerno. Napunta siya doon dahil sa kanyang pagkukulang. Pagkukulang na tulungan si Lazaro noong nangangailangan ito ng lunas sa kanyang mga sugat, noong nangangailangan ito ng kaginhawahan.  Mabuti pa ang mga aso dahil binigyang-lunas nila si Lazaro nang dilaan nila ang kanyang mga sugat.

Sa panahon ng Kuwaresma, nag-uukol tayo ng panahon para suriin ang ating mga sarili, para ikumpisal ang ating mga kasalanan. Kadalasan, nakatuon lang tayo sa mga nagawa nating mali: nagmura tayo, siniraan natin ating kaibigan, binastos natin ang ating mga magulang, pinagnasaan natin ang ating katrabaho, atbp.  Oo, kailangan nating pagsisihan at ikumpisal ito.  Ngunit, dapat din nating suriin ang ating mga sarili sa mga pagkakataong wala tayong ginawa. Kung babalikan natin ang Ebanghelyo, tumulad ba tayo sa mayaman na hindi kumilos para tulungan ang maralita? Hindi ba natin ipinagtanggol ang isang kaibigang sinisiraan ng iba? Nagkibit-balikat na lang ba tayo sa maling pag-uugali ng isang katrabaho, kapit-bahay, o kamag-anak? Nagbibingibingihan na lang ba tayo sa mga daing ng ating kapwa? Nagbubulagbulagan na lang ba tayo sa mga kasamaang nangyayari sa lipunan?

May kasabihang kaya raw namamayagpag ang kasamaan dahil walang ginagawa ang mga mabubuti.  Ano pa ang saysay ng pagiging mabuti kung wala namang pagkilos? Ngayong Kuwaresma, paigtingin pa natin ang ating pakikisangkot upang lumaya ang mga mahihirap sa kanilang abang kalagayan. Hindi natin magagawa ito nang nag-iisa. Subalit kung magtutulungan tayo, kung makikipag-ugnayan tayo sa Simbahan at iba pang samahang kapareho natin ng adhikain, makakamit natin ang ating inaasam para sa iba. Makiisa tayo sa nakaliligtas na misyon ni Kristo!

Walang Atrasan

Ang panalangin ay pakikipag-usap sa Diyos. At dahil ito ay pakikipagtalastasan natin sa Maykapal (at sa mga anghel at mga banal), mahalagang maipapahayag ang anumang ipinagdarasal sa wikang ating ginagamit at naiintindihan. Ang Misa ang siyang pinakamataas na anyo ng panalangin. Napakasuwerte natin na sa panahon ngayon, ang Misa ay isinasagawa sa wikang ating nauunawaan.  

Sinasabing ang unang wika na ginamit sa Misa ay Arameo dahil ito ang pangkaraniwang wikang ginamit ni Jesus at ng mga unang Kristiyano – ang mga Hudyo sa Palestina. Nang kumalat ang Kristiyanismo sa ibang bahagi ng mundo, ipinagdiwang ang Misa sa iba’t ibang wika gaya ng Griyego, Koptiko, Syriac, at Armenian. Noon lamang ika-anim na siglo nagsimulang ipagdiwang ang Misa sa wikang Latin. Nagbago lamang ito nang maganap ang Ikalawang Konsilyo Batikano noong dekada 60 kung saan ipinatupad ni Pope Paul VI ang Sacrosanctum Concilium noong ika-apat ng Disyembre 1963. 

Ang Sacrosanctum Concilium ang saligang-batas hinggil sa banal na liturhiya (Misa). Isa sa mga pangunahing isyu na isinaalangalang ng konsilyo ay ang pagpapanibago ng liturhiya dahil, sang-ayon sa mga obispong lumahok sa konsilyo, mahalagang magkaroon ng mas malaking pakikilahok ang mga layko sa banal na pagdiriwang. Kung noong wikang Latin pa ang Misa (mas kilala bilang Tridentine Mass), ang altar ay nakaharap sa silangan ng simbahan, ang pari ay nakatalikod sa mga tao, at ang wika ay banyaga sa mga nagsisimba. Sa pagbabago ng liturhiya, hinikayat ang mga layko na makiisa sa pamamagitan ng mga awitin, antipona, pagtugon, aklamasyon, atbp. Bukod dito, nakaharap na sa tao ang pari kapag may Misa.

Subalit hindi lahat ng Katoliko ay natuwa. Pangunahin na dito ang yumaong Archbishop Marcel Lefebvre na tumangging ipatupad ang mga pagbabagong isinusulong ng Ikalawang Konsilyo Batikano.  Inekskomunika ni San Juan Pablo II si Lefebvre noong 1988. Patuloy pa ring ipinagdiriwang ng Society of St Pius X (ang samahang kanyang itinatag) ang Tridentine Mass. Hanggang ngayon, nakahiwalay pa rin sa Simbahang Katoliko ang samahan ni Lefebvre.

Samantala, naglabas ng kautusan si Pope Benedict XVI noong 2007 kung saan pinalawak niya ang pagdiriwang ng Tridentine Mass. Bago inilabas ang kautusang ito, limitado at kinakailangang humingi ng pahintulot ng obispo ang sinumang pari o samahang nais ipagdiwang ang lumang anyo ng Misa.  Sa ginawa ng dating Papa, sang-ayon sa ilang komentarista, lalo pang lumala ang hidwaan sa pagitan ng mga pumapabor sa Tridentine Mass at sa mga sumusuporta sa Ikalawang Konsilyo Batikano.

May iba pang mga obispong nagpakita ng tunay nilang kulay hinggil sa Tridentine Mass kagaya nina Cardinal Robert Sarah na hinikayat ang mga paring nagkakatipon sa isang panayam sa London noong 2016 na magmisang nakatalikod sa taumbayan at Cardinal Raymond Burke na sumasalungat sa pagkakaroon ng mga babaeng sakristan sa Misa.

Ang kontrobersyal na bagong salin na Misa sa wikang Ingles ay kinikilalang hakbang ng iilang maimpluwensiya sa ating Simbahan para ibalik ang dati; isang reform of the reform kung baga.

Sa kanyang talumpati sa National Italian Liturgical Week, pinagtibay ni Pope Francis - nang may katiyakan at sa bisa ng kanyang kapangyarihan bilang tagapagturo ng Simbahan - na ang pagbabago sa liturhiya ay wala nang atrasan. Ito na ang maituturing na unang pagkakataong ipinahayag ng Papa ang kanyang saloobin tungkol sa pagbabagong liturhikal na isinusulong ng Pangalawang Konsilyo Batikano. 

Bago pa man ang talumpating ito, may ilang hakbang nang ginawa ang Papa. Una, naglabas ng klaripikasyon ang Vatican Office na magpapatuloy pa rin ang pagmimisa ng pari na nakaharap sa tao, taliwas sa paghihikayat ni Cardinal Sarah. Pangalawa, ang pagbalasa sa mga obispong kasapi ng Congregation for the Divine Worship, ang kagawaran sa Roma na nangangasiwa sa liturhiya. Pangatlo, ang pagbuo ng komite na magsusuri sa Liturgicam Authenticam, ang kontrobersyal na dokumento sa likod ng kasalukuyang Misa sa Ingles. 

Sinusuportahan namin ang pahayag at mga pagkilos ng Santo Papa. Tama na ang liturgical wars. Panahon na para patuloy na isulong ang adhikain ng Vatican II. Panahon na para makilala natin, sang-ayon kay Pope Francis, na “ang liturhiya ay buhay at hindi ideyang kailangang unawain... isang bukal ng buhay at liwanag para sa ating paglalakbay bilang mananampalataya.”

Pusong Pinoy

Ginugunita tuwing ika-17 ng Agosto ang pagpapakasakit ni Beato Jose Maria de Manila, isang paring Capuchino at martir.  Anak ng mag-asawang Kastila, isinilang si Eugenio del Saz-Orozco Mortera sa Maynila noong ika-5 ng Setyembre 1880. Naging mag-aaral siya sa Ateneo de Manila, Colegio de San Juan de Letran, at sa Unibersidad ng Santo Tomas. Nagtungo siya sa Espanya noong 1896 para ipagpatuloy ang kanyang pag-aaral. Habang nasa Espanya, ipinasya niyang umanib sa Order of Friars Minor Capuchin (OFM Cap) sa kabila ng pagtutol ng kanyang mga magulang. 

Sa kanyang pag-anib sa ordeng ito, pinalitan niya ang kanyang pangalan bilang Jose Maria de Manila. Inordenahang pari noong ika-30 ng Nobyembre 1910, hinangad niya na makabalik sa kanyang bayang sinilangan upang doon maging misyonero. Subalit hindi ito nangyari. Kaya masigasig niyang ipinahayag ang Mabuting Balita sa Espanya na dumaranas noon ng matinding kahirapan dulot ng Unang Digmaang Pangdaigdig. 

Sa kasagsagan ng Digmaang Sibil sa Espanya, kinumpiska o sinira ang mga pag-aari ng Simbahang Katoliko at kinulong ang mga pari at relihiyoso. Isa si Jose Maria sa mga naging biktima ng pag-uusig na ito. Ika-17 ng Agosto 1936, pinatay siya sa hardin ng Cuartel de la Montana sa Madrid. Noong ika-13 ng Oktubre 2013, ipinahayag siya at ang 521 kapwa-martir bilang mga beato.

Dahil isinilang siya sa Pilipinas, itinuturing na isang Pilipino, isa nating kababayan, si Beato Jose Maria. Sa kanyang hangaring bumalik sa Pilipinas para doon maglingkod, ipinakita niya na siya ay may pusong Pinoy.  

Ano ang aral na mapupulot natin mula kay Beato Jose Maria? Sa ganang amin, ito'y ang patuloy na paglingon sa pinanggalingan. Saan man tayo naroroon ngayon, huwag na huwag sana nating kakaligtaan ang ating pinag-ugatan. Nasa Pilipinas man tayo o hindi, sikapin nating manatiling may pusong Pinoy: may Diyos na kinatatakutan, may kapwang pinagmamalasakitan.  Kung maisasagawa natin ito, magkakatotoo ang mga huling salitang binigkas ni Beato Jose Maria: "Mabuhay si Kristong Hari!". 

Beato Jose Maria de Manila, ipanalangin mo kami.

Tatlong Aral

Sa kanyang huling pambungad na pananalita bilang pangulo ng Catholic Bishops' Conference of the Philippines (CBCP), binigyang-diin ni Archbishop Socrates Villegas ang tatlong mahalagang aral na natutuhan niya sa loob ng apat na taong panunungkulan: lawak ng pag-iisip, lakas ng loob, at bukas-palad.

Ginunita ni Villegas ang sari-saring okasyon kung saan ipinamalas ng mga CBCP ang tatlong aral na ito, kagaya ng paglindol at ang pananalanta ng bagyong Yolanda sa Kabisayaan noong 2013, ang pagdalaw sa bansa si Pope Francis noong 2015, ang pagdaraos ng International Eucharistic Congress sa Cebu noong 2016, atbp.


Kung nagkaroon ng hindi pagkakaunawaan ang administrasyong Aquino at ang CBCP, lalo pa itong lumala nang mahalal si Rodrigo Duterte. Sinalubong ni Duterte ng batikos ang anumang panawagan ng mga obispo. Tinawag pa niya silang isang kumpol ng mga ipokrito. Bukod dito, kung anu-anong pekeng balita ang kumalat sa social media laban kay Villegas at mga kasamang obispo. Sang-ayon na rin kay Villegas, sa kabila ng hindi magandang pagtrato sa kanila, pinili pa rin ng mga obispo na umangat.

Ang talumpati ni Villegas sa kanyang mga kapwa-obispo ay panawagan rin sa iba pang kaanib ng Simbahan. Ito ay panawagan sa atin. Sa ating pagsasabuhay ng ating pananampalataya may mga tao, gawi, o sistemang hihila sa atin pababa. Paano tayo aangat? 

Una, kailangan nating ng malawak na pag-iisip. Hindi katanggap-tanggap ang maging makitid ang pag-iisip, ang mag-akalang tayo lang ang tama. Sa ating mga parokya, nakikinig pa rin ba tayo sa magkakaibang mga pananaw nang may paggalang at pag-ibig o tutulad na rin tayo sa mga nanunuligsa sa sinumang sumasalungat sa kanila?

Pangalawa, kailangan natin ng lakas ng loob. Bahagi na ng buhay-Kristiyano ang humarap sa anumang uri ng pag-uusig.  Alam ng ating mga obispo na lumang tugtugin na ang pang-uusig na ginagawa sa kanila dahil nangyari na rin ito noong panahon pa ni Kristo at ng mga unang mananampalataya. Sa ating mga sariling pamayanan, hindi maiiwasan ang intriga. Kaya ba nating sikmurain ang mga pamumuna at mga tsismis matupad lamang ang kalooban ng Diyos?

Pangatlo, kailangan nating maging bukas-palad. Ipinaliwanag ni Villegas na tanging sa pagiging bukas-palad lamang tayo makakapagpadama ng pag-ibig.  Gaano nga ba kabukas ang ating mga palad sa mga taong nasa paligid natin? Sa mga maralita sa ating parokya? Sa mga proyekto sa ating sambayanan? O madalas bang nakasara ang ating mga palad? Pinapaalalahanan tayo ng butihing arsobispo na hindi nagmamahal ang nakasara ang palad. Nakakasakit at nakakasugat lamang ito. 

Nagpapasalamat kami kay Archbishop Villegas sa kanyang tapat na paglilingkod bilang pangulo ng CBCP. Dalangin namin na patuloy siyang patnubayan ng Poong Maykapal bilang pastol ng Kanyang kawan. Nakikiisa rin kami sa pagbati at pagdarasal kay Archbishop Romulo Valles, ang bagong-halal na pangulo ng nasabing kapulungan. Gabayan nawa siya, ang kanyang mga kapwa-opisyal, at ang lahat ng mga obispo sa kanilang panunungkulan sa sambayanang Pilipino.

Isang Paggising

https://www.youtube.com/watch?v=u1PMdNwFH50

Lumabas kamakailan sa social media ang isang video kung paano nilapastangan ng Maute group ang Katedral ng Marawi. Nakakasakit ng loob at nakakagalit na mapagmasdan ang ginawa ng iilang kababayan natin sa tahanan ng Diyos: ang pagsira sa mga rebulto ng Panginoon, ng Mahal na Birhen, at ni San Jose; ang pagkakalat ng mga kagamitang pangmisa; at ang pagsunog sa katedral.

Halu-halong reaksyon ang maririnig sa balana. May mga nagsasabing parusahan na sana ng Diyos ang mga salarin. May mga nagsasabing kailangan nating ipagdasal ang mga salarin. May mga nagsasabi ring kahit anong pagsira ang gawin ng ibang tao sa ating mga simbahan, hindi pa rin nila masisira ang Simbahan (i.e. ang Bayan ng Diyos).

Dapat nga tayong mas maging metatag sa ating pananampalataya sa kabila ng mga pagsubok na tulad nito. Kailangan din nating ipagdasal ang mga salarin dahil, sang-ayon na rin sa ating Panginoon, "hindi nila nalalaman ang kanilang ginagawa" (Lukas 23:34). Mahalaga rin na mahuli sila at mabigyan ng karampatang parusa sang-ayon sa itinatadhana ng batas, ng hustisya.

Sa mga kaganapang gaya nito, lalong nagiging maliwanag  at napapanahon ang panawagan ng Mahal na Birhen ng Fatima para magbayad-puri tayo. Gaano ba nating pinahahalagahan ang tahanan ng Diyos? Nagpupunta lang ba tayo dito kung may kailangan tayo o may mahalagang okasyon gaya ng kasal, libing, o binyag? Nag-aambag ba tayo para sa ikalalago ng ating parokya?

Ilang mungkahi lamang ito kung paano tayo makakapagbayad-puri. Sa susunod na magpupunta tayo sa simbahan, mag-ukol tayo ng ilang saglit para buksan ang ating puso sa Panginoon na laging naroroon sa Banal na Sakramento. Makiisa tayo sa pagdarasal ng Rosaryo ng parokya para sa kapayapaan. Hilingin natin sa Mahal na Ina at sa iba pang mga banal na samahan tayo sa ating pagsunod kay Kristo at pagtaguyod sa Kanyang sambayanan. Mabisa ang panalangin! Makisangkot rin tayo sa anumang gawaing pansimbahan. May bahagi tayong lahat sa pamayanang Kristiyano!

Sa ganang amin, isang paggising sa ating mga Katoliko ang naganap na insidente sa Marawi. Huwag nating ipagwalang-bahala ang ating pagiging Katoliko Kristiyano. Magbigay-inspirasyon tayo sa mga kapwa-Katoliko sa Marawi at sa iba pang lugar kung saan may mga pag-uusig na nagaganap.

Balita

Sa kanyang mensahe sa ika-51 pagdiriwang ng World Communications Day, binanggit ni Pope Francis na inihambing ng mga unang Kristiyano ang pag-iisip sa isang gilingan. Kung paanong nakasalalay sa manggigiling kung mabuting trigo o masamang damo ang kanyang igigiling, gayon din nakasalalay sa atin kung anong klaseng impormasyon o balita ang nais nating ipasok sa ating pag-iisip.

Bago Siya umakyat sa langit, iniutos ni Kristo sa Kanyang mga alaga na humayo't ipahayag ang mabuting balita. Sang-ayon pa rin sa mensahe ni Pope Francis, ang mabuting balitang ito ay walang iba kundi si Kristo. Nilinaw ng Santo Papa na ang mabuting balita ay mabuti hindi dahil sa wala itong kinalaman sa pagpapakasakit, kundi sa pamamagitan ng pagpapakasakit ni Jesus ipinakita Niya ang Kanyang pagmamahal sa Ama at sa sanlibutan. Kay Kristo, ipinadama ng Diyos na kaisa Siya sa anumang kalagayan nating mga tao, na hindi tayo nag-iisa. Sa madaling salita, kasama natin si Kristo hanggang sa wakas ng panahon (Mateo 28:20). 

Puno ng hamon ang daang tatahakin natin. Kung noon ang katunggali ng mabuting balita ay masamang balita, nadagdagan pa ito ngayon ng paglaganap ng fake news. Nakakabahala ang fake news dahil bukod sa maling impormasyong dala nito, madali din itong kumakalat dahil sa maunlad na teknolohiya. 

Bagama't tila nilisan ng Panginoon ang mga alagad nang umakyat Siya sa langit, ipinangako naman Niya ang Banal na Espiritu upang palakasin sila sa kanilang misyon. Handog ng Banal na Espiritu ang pag-asa na balang araw makakarating din tayo sa langit, na balang-araw makakapiling din natin ang Diyos. Habang pinananabikan natin ang araw na iyon, buong pagtitiwala nating ipahayag ang mabuting balita sa lahat: sa mga pinanghihinaan ng pananampalataya dahil sa bad news, sa mga naliligaw ng landas dahil nalinlang sila ng fake news, at sa mga hindi pa nakakakilala sa good news.

Matapobre

Hindi pa man nakakaupo sa puwesto, ipinahayag na ni Pangulong Duterte na nais niyang ibalik ang parusang kamatayan. Maaalalang binuwag ito noong panunungkulan ni dating Pangulo Gloria Macapagal-Arroyo noong 2006. Sang-ayon kay Duterte, ganti lamang sa mga gumawa ng karumaldumal na mga krimen kagaya ng panggagahasa at pagpaslang ang death penalty.

Subalit ito ay mariing tinutuligsa ng Simbahang Katoliko at ng mga human rights groups. Para sa Simbahan, taliwas ito sa utos ng Diyos - Huwag kang papatay. Hindi rin ito sang-ayon sa paniniwalang ang Diyos ay isang maawaing Ama na hindi magsasawang magbigay ng pagkakataong magbago ang mga nagkasala Niyang anak.

Ngunit, nagmamatigas si Duterte. Gayon din ang mga kaalyado niya sa Kongreso, lalo na sa Mababang Kapulungan. May pananakot pa diumano si Speaker Pantaleon Alvarez na aalisin niya sa puwesto bilang mga opisyal ng mga komite ang mga mambabatas na hindi susuporta sa pagbabalik ng death penalty. Kasama sa mga nanganganib maalis sa puwesto bilang deputy speaker si Gloria Macapagal-Arroyo. 

Nakikiisa kami sa panawagan ng ating mga obispo sa ating mga mambabatas na makinig sa kanilang konsensya at huwag nang ibalik ang parusang kamatayan. Bukod sa hindi ito sang-ayon sa kalooban ng Diyos, ito rin ay matapobre (galing sa dalawang Kastilang salita: matar - pumatay - at pobre - mahirap.). Ang tiyak na mamamatay, kung maibabalik ito sa bansa, ay ang mga mahihirap na walang pambayad sa abogadong magtatanggol sa kanila sa korte, mga mahihirap na ang kinasangkutan krimen ay wala sa kalingkingan ng plunder o pandarambong.  Nabalitaan ninyo ba na inalis nina Alvarez ang plunder sa listahan ng mga karumaldumal na krimen?

Sa panukalang pagbabalik ng parusang kamatayan, tandaan natin na hindi maitatama ng isang mali ang isa pang pagkakamali. At anumang gagawin natin na makakadehado sa mga dukha ay ginagawa natin kay Kristong naging biktima ng parusang kamatayan. 

Nakakapangilabot na gamitin ng boksingerong politiko ang Panginoong Jesus na argumento para mapanumbalik ang death penalty. Sa paggamit na halimbawa, ipinapalagay ng kilalang mambabatas (at pastor)  na tama at makatarungan ang pagpatay kay Kristo.  Hindi ito ang Kristong ating pinaniniwalaan. Ang Kristong ating pinaniniwalaan ay walang iba kundi iyong taong nakiramay sa lahat at pinarusahan na mamatay sa krus dahil sa kawalan ng katarungan.  

Kung si Kristo ay namumuhay na pobre sa Pilipinas sa kasalukuyan at napagbintangang lulong sa droga, kung hindi man Siya maging biktima ng extrajudicial killings baka death penalty (kung maibabalik ito) ang Kanyang kahantungan. 

Sino ang makikinabang kung ibabalik ang parusang kamatayan sa ating bansa? Sa ganang amin, hindi ang mga mahihirap.

Galit

Galit na naman si Digong. Sa kanyang pakikipanayam sa mga naulilang pamilya ng 44 na kasapi ng Special Action Force (SAF), ibinulalas na naman ng pangulo ang kanyang pagkamuhi sa Simbahang Katoliko at inilarawan itong puno ng kabulukan at baho. Hinamon niya pang magbitiw sa puwesto ang mga obispo. Bukod dito, inakusahan niya pang may dalawang asawa ang isang retiradong obispo.

Hindi maipagkakaila na sa kasaysayan ng Simbahan nandiyan si Judas Iscariote, ang alagad na nagkanulo kay Kristo sa halagang 30 pirasong pilak. Nandiyan din si Pope Alexander VI, isang kontrobersiyal na papang kilala sa pagkakaroon ng mga anak mula sa iba't ibang kerida at sa nepotismo sa pamamahala ng Simbahan. Nandiyan din ang mga pang-aabusong sekswal ng ilang kaparian. May kabulukan at baho ang Simbahan. Sa kabila ng mga iskandalong ito, ang Simbahan ay patuloy na tinatawag at tumutugon na maging banal dahil si Kristong nagtatag at nagligtas sa kanya ay banal. 

Sa ganang amin, hindi kami sang-ayon sa mga pahayag ng pangulo. Unang-una, wala sa tamang lugar at oras ang pambabatikos niya sa Simbahan.  Ano ang relasyon ng Simbahan o ng mga obispo sa isang pagtitipon para alalahanin ang mga yumaong kasapi ng SAF? 

Pangalawa, hindi angkop sa isang pinuno ng bansa ang ganitong uri ng pananalita.  Hindi dahilan ang galit para magbulalas ng saloobin. Bakit hindi niya harapin ang mga obispo? Itinuro ni Kristo na kung may kapatid tayong nagkasala kailangan natin silang harapin, hindi batikusin sa publiko.

Pangatlo, bilang ama ng bayan, mahalagang pagbuklurin ni Duterte ang lahat para sa ikakaganda ng Pilipinas. Sa mga ikinikilos at pinagsasabi ng pangulo - hindi lamang sa Simbahan kundi sa iba pang grupo o personalidad na hindi sumasalungat sa kanyang mga adhikain - lalong mawawatak ang bansa. 

Ang galit ay parang lason. Kung magpapaalipin tayo dito, tiyak na lalasunin nito ang sistema natin. Ibubulalas natin ang ating galit nang walang konsiderasyon sa ating kapwa. Gagawa tayo ng mga hakbang na marami ang masasaktan. Ipanalangin nating maliwanagan ng pag-iisip ang ating pangulo. Sinasabing inabuso siya diumano ng isang pari noong kabataan niya. Kung totoo man ito, maranasan nawa niya ang paghilom sa sugat na dulot ng masaklap na karanasang ito. Ipanalangin din natin na manatiling matatag at tapat ang Simbahan sa kanyang pakikibaka sa mga pag-uusig at kasamaan sa mundo.

Tanging Diyos Lamang

 

Nagdulot ng matinding lumbay sa mga mananampalataya ng St. Peter the Apostle Parish ng Loboc, Bohol ang pagyao ng kanilang Kura-Paroko na si Fr. Marcelino Biliran noong Lunes. Natagpuan ang pari na nakabigti sa kanyang banyo.  Sang-ayon sa pulisya, nagpakamatay ang pari. 

 

Nakakabigla ang balitang ito dahil isang mabigat na kasalanan ang pagpapakamatay. Sang-ayon sa turo ng ating Simbahan, Diyos lamang ang Panginoon ng buhay at tayo ay katiwala lamang nito (Catechism of the Catholic Church, CCC # 2280).

 

Noong unang panahon, hindi ipinapasok sa simbahan ang labi ng sinumang nagpakamatay sa kadahilanang gumawa ng kasalanang mortal ang yumao. Subalit nagbago ng posisyon ang Simbahan tungkol dito dahil kailangang isaalangalang ang mental na kalagayan ng nagpatiwakal. Kaakibat ng lumbay na dinaranas ng mga taga-Loboc ang pagtataka kung bakit nagpatiwakal ang isang pari.  Sang-ayon sa isang kamag-anak, natagpuang may colon cancer si Fr. Biliran noong nakaraang taon at magbuhat noon ay dumanas na ng depresyon.  Hindi kaya ang mga sakit na ito ang nag-udyok sa pari para bawiin ang kanyang buhay? Hindi kaya ang mga sakit na ito ang nagpahina sa kalooban ng pari para magbigti? Hindi na natin ito malalaman.

 

Bagama't masasabing masama ang kumitil ng buhay, tanging ang Panginoon lamang ang nakakaalam ng puno't dulo kung bakit nagawa ito ng isang tao, pari man siya o layko. Imbis na husgahan si Fr. Biliran - isang pari sa loob ng 25 taon - unawain natin na tao rin siyang nagkamali at naging mahina. Ipagkatiwala na lang natin ang kanyang kaluluwa sa Amang May-Likha, puno ng pag-asa sa kaligtasan mula sa kasalanan. Ipanalangin din natin ang mga kamag-anak ni Fr. Biliran gayon din ang mga taga-Loboc at iba pang parokyang pinaglingkuran niya na hilumin nawa ni Kristo ang sugat na dulot ng trahedyang ito. At dahil Taon ng Awa ngayon, maging sensitibo tayo sa pangangailangan at kalagayan ng ating kapwa, lalo na ng ating pamilya.  Anumang magandang salita o gawa ay magsisilbing inspirasyon para lalo silang magtiwala sa Amang puno ng awa sa lahat.

 

 

 

 

Amoy-tupa

Sa isang rekoleksyon na ginanap sa isang sikat na pamantasan sa Kamaynilaan, pabirong tinanong ng pari ang kanyang mga tagapakinig.  "Bakit hindi pastor ang tawag sa paring Katoliko?" Walang nakasagot, kung kaya sinabi niya "Papayag ba kayong tawaging tupa?"
Samantala, sa kanyang unang Misa ng Krisma bilang papa, hinimok ni Pope Francis ang kaparian na maging mga pastol na may amoy ng kanilang tupa.  
Mapapasaatin lamang ang amoy ng anumang bagay (o tao) kung lalapit tayo dito. Mangangamoy ulam lamang tayo kung malapit tayo sa ulam na iyon, halimbawa sa pagluluto o pagkain nito. Mangangamoy sigarilyo lamang tayo kung humihithit tayo nito o may katabi tayong naninigarilyo.  Sa sitwasyon ng mga pari, mangangamoy tupa lamang sila kung magiging malapit lamang sila sa kanilang kawan.
May mga paring marunong makisama't makiramay sa ibang tao, anuman ang kanilang kalagayan sa buhay. Maaalala ang tulad ni San Carlos Borromeo. Bagamat nanggaling sa marangyang angkan, pinili ni Carlos na maging pari at ibinuhos ang kanyang oras sa pagtulong sa mga sinalanta ng salot sa Italya noong 1570. Sinasabing naglalakad siya sa lansangan nang nakayapak, pasan ang krus, at may tali sa kanyang leeg - mga tanda ng pag-aalay ng kanyang sarili bilang pagbabayad-puri sa sa mga kasalanan ng kanyang sambayanan. Siya iyong masasabi nating pastol na amoy-tupa. 
Subalit mayroon din namang mga paring malayo sa kanilang kawan. May mga paring naging sangkot sa pang-aabusong sekswal o sa paggamit ng pondo ng Simbahan para sa pansariling kapakanan. Mayroon ding mga paring hindi pastol kundi hari ang tingin sa kanilang sarili. 
Pari man o hindi, importanteng sangkap ng buhay-Kristiyano ang pagmamahal.  Kung wala ito, imposible tayong maglingkod.  Ipanalangin nating mapuspos ng pagmamahal ng Diyos ang lahat ng pari upang tapat nilang masamahan at pasiglahin ang pag-asa ng kanilang kawan. Na ang tunay na ligaya ng kanilang bokasyon ay matatagpuan lamang sa kanilang pagiging amoy-tupa.  

Personal na Pakikipagkita

Sa Katesismo ng Simbahang Katolika, sinasabing nilikha tayo ng Diyos upang makilala, mahalin, at maglingkod sa Kanya. Imposible para sa ating mga tao ang magmahal at maglingkod sa sinuman - Diyos man o tao - nang hindi muna natin sila nakikilala. At ang pagkilalang ito ay nagsisimula sa pamamagitan ng pakikipagkita.
Sa kasaysayan ng mga alagad ng Panginoon, naging masusi ang kanilang pakikipagkita sa Panginoon.  Makulay, halimbawa, ang pakikipagkita ni Pedro kay Kristo. Sang-ayon sa Ebanghelyo ni San Lukas (5:3-9), matapos sumakay sa bangka ni Pedro, inutusan siya ni Kristo na mangisda. Nang mapagmasdan ni Pedro kung gaano karami ang kanilang nahuling isda, kinilala niya si Kristo bilang Panginoon. Kinilala din niya na hindi siya karapat-dapat sa Panginoon dahil sa kanyang mga kasalanan. 
Subalit, hindi pinansin ni Jesus ang pagiging hindi karapat-dapat ng mangingisda; hinirang pa Niya itong maging alagad Niya! Sang-ayon nga kay Pope Francis, hindi ang mga karapat-dapat ang hinihirang ng Diyos; pinapaging-dapat niya ang Kanyang mga hinihirang. Mayroon pang ibang mga alagad kagaya nina Mateo at Pablo na nabago ang takbo ang buhay dulot ng pakikipagkita nila kay Jesus. Mula sa kanilang pakikipagkita, umusbong ang kanilang pag-ibig sa Panginoon sa siya namang nagbigay-sigla sa kanilang maglingkod sa Kanya hanggang sa huling patak ng kanilang dugo.
Hindi man natin nakita ang Panginoon, mahalagang magkaroon din tayo ng personal na pakikipagkita sa Kanya - sa Misa, sa ating mga debosyon, sa ating pakikisalamuha sa iba lalo na sa mga dukha. 
Mapalad ang Pilipinas dahil malaya tayong makakapagpahayag ng ating pananampalataya. Puno ang mga simbahan sa mga Misang ipinagdiriwang oras-oras tuwing Linggo. Subalit dumaranas ang Simbahan ng kakulangan sa mga pari at relihiyoso. Sa Archdiocese of Manila naglilingkod ang isang pari sa 20,000 mananampalataya.
Sa ganang amin, isang hamon sa mga magulang, lider-Simbahan, at iba pang nakatatanda na hubugin ang mga kabataan sa pananampalatayang Kristiyano dahil kung ipagwawalang-bahala ito, paano pa makikilala ng mga kabataan ang Panginoon? Paano pa nila Siya matututuhang ibigin? Paano pa nila Siya mapaglilingkuran? Sino pa ang pupuno sa kakulangan sa pagpapari at buhay-relihiyoso?
Ipanalangin natin na sa kabila ng samu't saring pinagkakaabalahan ng mga kabataan - mabuti man ito o masama - magkaroon ng malaking puwang si Jesus sa kanilang puso. Nang sa gayon, makapagdesisyon sila nang bukal sa kalooban: "Oo, magpapari ako. Oo, magmamadre ako. Para kay Kristo!". 

Aliw sa mga Inuusig

Sa kanyang pananalita sa Daan ng Krus na ginanap sa Roma noong Biyernes Santo, kinondena ni Pope Francis ang tahimik na pakikipagsabwatan na nagaganap sa pagpaslang sa mga Kristiyano.  Maaalalang 148 katao ang namatay sa Garissa University sa Kenya noong lamang Huwebes Santo.  Bukod sa Kenya, naging balita na rin ang mga pag-uusig sa mga Kristiyano sa Syria, Iraq, and Nigeria.  
Ang istorya ng mga kapatid natin sa pananampalataya sa mga bansang kasalukuyang may nangyayaring pag-uusig ay istorya ng mga unang tagasunod ni Kristo, at istorya mismo ni Kristo.  Kaakibat na ng bawat Kristiyano ang pasanin ang kani-kanilang krus at sumunod sa Panginoon, mahirap man o masaklap ang landas na kanilang kailangang tahakin. Mayroong mga susuko sa daan at mananalig sa ibang panginoon. Subalit sa mga mananatiling tapat hanggang sa huli, may gantimpalang naghihintay.  Minsang sinabi ni Msgr Mario Enriquez, isang pari sa Maynila, na naparito si Jesus hindi upang maging madali ang ating buhay, kundi upang gawin tayong dakila.  
Sa muling pagkabuhay ni Jesus, masisilayan natin kung ano itong gantimpalang naghihintay sa atin, gantimpalang higit pa sa anumang kayamanan o kadakilaang maaaring ipagkaloob ng mundo.  Ang Pasko ng Muling Pagkabuhay ay isang ring hamon sa atin na maging tapat at matapang para sa ating pananampalataya.  Kung noon hindi natin siniseryoso ang ating pagiging Katoliko, ngayon ang tamang panahon para magbago tayo. Kung noon ang pananaw natin sa Simbahan ay para lamang sa mga manong at manang, ngayon ang tamang panahon para makilalang bahagi rin tayo ng komunidad na ito. Kung noon nananahimik lamang tayo sa gitna ng kabikabilang pag-uusig, ngayon ang tamang panahon para maging instrumento tayo ng nakaaaliw na presensya ni Kristo sa mga nangangailangan nating mga kapatid.
Mapasaatin nawa ang biyaya ni Kristong Muling Nabuhay!

Paningin ng Puso

Isa sa mga tampok na pangyayari sa Pilipinas kapag Marso ang pagtatapos.  Sa pagtatapos ng mga mag-aaral, inaalala't ipinagdiriwang ang mga taon na nagsunog sila ng kilay, lumago bilang mga tao, at nagtamo ng karampatang gantimpala.  Sino sa atin ang makakalimot sa marami nating isinakripisyo, sa marami nating kasiyahan, sa marami nating natutuhan noong nag-aaral pa tayo?
Ang pagtatapos din ay pagkakataon para alalahani't pasalamatan ang mga magulang, guro, at iba pang may ginampanang mahalagang papel sa paghubog ng mga kabataan. Kukulangin siguro ang isang kuwaderno kung isusulat natin ang lahat ng kabutihang ginawa sa atin ng mga taong ito.
Isa ring tampok sa buwang ito ang pag-alala sa mga kababaihan.  Para sa mga magsisipagtapos, ang mga kababaihang ito ay ang kanilang mga ina, tiyahin, lola, kapatid, katulong, guro, katekista, madre, gabay tagapayo, duktora, nars, atbp. 
Sa Ebanghelyo ni San Lukas (10:38-42) matutunghayan natin sina Marta at Maria at kung paano nila inasikaso si Kristo.  Kung si Marta'y naging abala sa paghahanda ng pagkain para sa Panginoon, si Maria nama'y nanatiling nakikinig sa Kanya. Pag-aasikaso't pakikinig. Dalawang kilalang katangian ng mga kababaihan.  Halos lahat tayo'y nakalasap ng ganitong uri ng pangangalaga.  Ang sikreto sa mga katangiang ito, sang-ayon kay San Juan Pablo II, ay ang kakayahan ng mga babae na makita ang kanilang kapwa sa pamamagitan ng kanilang puso.  
Sa kanyang pananalita noong 2007, binanggit ni Pope Emeritus Benedict XVI na magiging iba ang pag-unlad ng Kristiyanismo kung wala ang bukas palad na pagtulong ng maraming kababaihan.  Sinabi din niya na hindi katulad ng 12 alagad, hindi pinabayaan ng mga kababaihan ang Panginoon noong magpakasakit Siya sa krus.
Mula nang manungkulan si Pope Francis, natunghayan natin ang 'pagbabagong anyo' ng Simbahan bilang isang komunidad ng awa at habag.  Nakita rin natin ang kanyang pagkilala sa mga kababaihan. Bilang tanda nito, dinagdagan niya ang dami ng babaeng kasapi ng International Theological Commission, isang mahalagang lupon na tumutulong sa Papa sa mga isyung may kinalaman sa doktrina. Mula sa 2, mayroon na itong 7 babaeng kasapi. Kamakailan, inatasan ng Vatican si Sr. Mary Melone bilang unang babaeng rektor ng Pontifical University Antonianum sa Roma.  Mayroon ding 4 na babaeng kasapi ang Pontifical Commission for the Protection of Minors, isang bagong tatag na lupon na tutulong sa Papa hinggil sa pangangalaga sa mga bata laban sa pang-aabusong sekswal at pangangalaga sa mga biktima nito.
Sa pagpupugay natin sa mga kababaihan ngayong Marso, ipanalangin nating patuloy na makilala at mapahalagahan ang natatanging kontribusyon ng mga kababaihan sa buhay ng Simbahan. Sikapin din nating matuklasan kung paano natin makikita ang ating kapwa - lalo na ang mga mahihirap - sa pamamagitan ng ating mga puso. Kung magagawa natin ito, tiyak na walang kakapusin sa ating sambayanan (cf. Mga Gawa 4:34). 

Separado

Hindi biro ang paghihiwalay ng mag-asawa. Sang-ayon sa dokumentong inilathala matapos ang Extraordinary Synod of Bishops noong Oktubre, ang paghihiwalay at diborsyo ay mga sugat na nagdudulot ng pagdurusa sa mga mag-asawa at sa kanilang mga anak.
Sa ating pananampalataya, kinikilala natin ang pag-iisang dibdib ng isang lalaki at babae na siyang tanda ng pag-iisang dibdib ni Kristo at ng Simbahan. Ang pagsasama ni Kristo at ng Simbahan ay permanente, tapat, at mabunga.  Tinatawag din sa ganitong uri ng pagsasama ang mga mag-asawa.  
Subalit may mga pagkakataong hindi ito nangyayari sa maraming kadahilanan.  Para sa iba, ang paghihiwalay na lamang ang naiiisip nilang solusyon lalo na kung nanganganib ang kanilang buhay o kanilang mga anak.
May mga nagkahiwalay na nanatili na lamang nag-iisa sa buhay o kaya ay solong magulang ng mga anak.  Ngunit mayroon ding mga nakatagpo, nakipisan, at nagpakasal sa iba sa Kasal na Sibil at - kung mapapawalang-bisa ang unang kasal - sa Kasal sa Simbahan.
Ipinahayag ng mga obispong lumahok sa nasabing sinodo na dapat samahan ng Simbahan ang mga nagkahiwalay nang may atensyon at pangangalaga sang-ayon sa awa ni Kristo.  Sa pangangalagang ito, sang-ayon sa mga obispo, mapapanumbalik ang pag-asa at tiwala sa sarili ng mga biktima ng hiwalayan. 
Marahil bago sa pandinig ng ilan nating mambabasa ang pangangalaga sa ganitong mga uri ng tao. Marahil sa maraming parokya sa Pilipinas, mas matunog ang mga apostolado para sa mag-anak, para sa mga lalaki at babaeng kasal sa Simbahan.  Kung wala pang ganitong apostolado sa ating mga parokya, oras na para magkaroon nito.  
Kung hindi tayo magiging bukas sa katotohanang ang paghihiwalay ay nangyayari, kung hindi natin babaguhin ang ating sistema sang-ayon kay Jesus na nagdalang-habag sa babaeng Samaritana nang hindi kinunsinti ang pakikiapid nito (Juan 4:1-42), paano natin mahihikayat ang mga separado nating kapatid na makiiisa sa buhay ng ating sambayanan; paghihikayat na hindi nanghuhusga? Sila rin ay bahagi ng Simbahan. Sila rin ay mga anak ng nagmamahal na Diyos.

Taon ng mga Relihiyoso

Ngayong 2015, ipinagdiriwang ng buong Simbahan ang Year of Consecrated Life o Taon ng Itinalagang Buhay. Sa selebrasyong ito, hiniling ni Pope Francis sa mga pari, madre, at hermanong napapabilang sa mga religious congregrations o ordeng relihiyoso na gisingin nila ang daigdig sa pamamagitan ng kanilang pananampalataya, kabanalan, at pag-asa.

Sa buhay ng Simbahan, ginising ng mga ordeng relihiyoso ang sangkatauhan.  Halimbawa na rito ang Dominican Order na itinatag ni Santo Domingo de Guzman upang ipahayag ang Mabuting Balita ni Kristo at kalabanin ang maling turo na ikinakalat ng mga erehe noong ika-15 siglo.  Nariyan din ang mga Jesuit Order na itinatag naman ni San Ignacio de Loyola. Sila naman ay nakilahok sa Counter-Reformation para muling buhayin ang pagiging Katoliko sa iba't ibang istruktura ng Simbahan.

Sa ating bansa, mula pa noong panahon ng mga Kastila hanggang sa kasalukuyan, sangkot sa iba't ibang gawain ang mga relihiyoso. Naging masigasig sila sa pagbuo ng mga bayan at parokya. Naging maalab din sila sa pagtayo ng mga paaralan gaya ng Adamson University, Ateneo de Manila University, Colegio San Agustin, Colegio de San Juan de Letran, De La Salle University, Don Bosco Technical College, Immaculate Conception Academy, La Consolacion College, St. Paul's College, San Juan de Dios Educational Foundation, Santa Isabel College, University of Santo Tomas, atbp. 

Bukod sa edukasyon, nandiyan din ang mga ospital at bahay-ampunan na kanilang pinamamahalaan gaya ng UST Hospital, St. Martin de Porres Charity Hospital, Home of Joy, Hospicio de San Jose, at PREDA Foundation.  

Mayroon din namang nakikilahok sa mga isyu gaya ng kalikasan, katarungan, kahirapan,kapayapaan, atbp. Mayroon ding nagbibigay ng retreats at nagpapahayag ng Mabuting Balita sa iba't ibang anyo ng media. 

Binuksan din nila ang kanilang mga simbahan, kapilya, o monasteryo sa madla gaya ng Baclaran Church, Our Lady of Mt. Carmel Shrine, San Agustin Church, at Monasterio de Sta. Clara. Hindi rin siguro natin makakalimutan ang kanilang iniaambag sa mga awitin sa Misa gaya ng mga Heswitang Fr. Eduardo Hontiveros (SLN) at Fr. Manoling Francisco.

Bagama't nagkaroon ng batik ang ilang relihiyoso dulot ng mga pang-aabuso ng kanilang mga kasamahan noong panahon ng mga Kastila, hindi ito sapat para ibasura natin ang malaking tulong nila sa pagbuo ng ating kaalaman bilang mga Katolikong Pilipino, sa paggising nila sa atin sa katotohanan.

Kaisa ng Banal na Papa, na nagbuhat rin sa isang relihiyosong orden at dadalaw pa sa ating bansa ngayong Enero, ipanalangin natin na muling matuklasan ng mga kaanib ng samu't saring religious congregrations ang saya ng pagsunod kay Kristo at magsikap na maglingkod nang may ningas sa mga dukha.

Isang Dekada Na!

Natatangi rin ang bagong taon para sa amin dahil, sa awa at paggabay ng Diyos, ipinagdiriwang ng anluwage.com ang kanyang ika-sampung anibersaryo.  Parang kailan lang nang ilunsad namin ang aming website.  Sa simula, nakatuon lamang ito sa mga taga-Gagalangin, Tundo kung saan ang Tanghalang Anluwage, Inc. ay isinilang, subalit sa paglipas ng panahon, higit pa sa Tundo ang aming pinaglilingkuran.  Pangunahing taglay naming balita at lakas ay ang Mabuting Balita ni Kristo.  Dalangin namin na sa pagpasok ng bagong dekada, patuloy kaming maging tapat sa aming ministeryo upang kagaya ng mga relihiyosong pari, madre, at hermano, magising din namin ang daigdig sa liwanag ni Jesus. Salamat po sa inyong pagtangkilik at panalangin. Patuloy ninyo kaming samahan, mga kapatid!

Pinagmumulan ng Biyaya

Bago umakyat sa langit, ipinangako ni Kristo na lagi Niyang sasamahan ang Kanyang mga alagad hanggang sa wakas ng panahon (Mateo 28:20).  At kahit wala na Siya sa pisikal na anyo, damang-dama pa rin ng mga alagad at ng buong Simbahan hanggang ngayon ang Kanyang presensya sa pamamagitan ng pitong sakramento.

Bahagi ng buhay natin ang mga sakramento. Kapag may isinilang na sanggol, "Kailan ang Binyag?" ang pangkaraniwang tanong.  "Kailan ang kasal ninyo?", ang madalas na usisa sa magsing-irog. "Kailan ka oordinahan?", ang tanong sa seminarista. "Tumawag ka na ba ng pari?", kapag mayroong malubha ang sakit.

Kapag kaarawan natin, hindi kumpleto ang ating pagdiriwang nang hindi nagsisimba. At kapag ganitong buwan ng Nobyembre, nagpapamisa tayo para sa mga yumao.

Subalit ang iba sa atin tila mga KBL na Kristiyano. Pumapasok lang tayo sa simbahan kung mayroong Kasal, Binyag, o Libing.  Kung magiging ganito ang pag-uugali natin, paano tayo uunlad bilang mga tagasunod ni Kristo? Paano natin matutupad ang Kanyang utos na makapaghikayat ng mga bagong tagasunod Niya (Mateo 28: 19)?

Sang-ayon sa panawagan ng ating mga obispo sa simula ng taong ito, dapat pahalagahan ng mga magulang ang kanilang pananagutan na itaguyod ang kanilang mga anak bilang mabubuting Kristiyano.  Kanila ring ipinaliwanag na dapat makita ng mag-asawa ang Kasal hindi lamang bilang isang magandang seremonya, kundi lalo't higit bilang pag-aatas sa kanila ni Kristo - sa harap ng buong sambayanan - na paglingkura't ipagtanggol nila ang buhay at ang pag-ibig.  

Nanawagan din sila na dumulog tayo sa mga sakramento lalo na sa Banal na Eukaristya't Kumpisal.  Nagsisilbing bukal ng buhay at lakas nating mga Kristiyano ang Banal na Eukaristiya samantalang tinutulungan tayo ng Kumpisal na gumaling mula sa mga sugat ng ating kaluluwa gawa ng kasalanan at pinagkakalooban tayo ng biyayang labanan ang kasalanan sa ating buhay at sa lipunan. 

Kailangan natin ang biyaya ng Diyos kung nais nating kumilos si Kristo sa pamamagitan natin. Matatagpua't matatanggap natin ito sa pamamagitan ng mga sakramento. Muli nating tuklasin ang mga ito!

Pagtitipon Para sa Pamilya

Mula ika-5 hanggang ika-19 ng Oktubre ng kasalukuyang taon, magtitipon sa Vatican City ang ilang piling obispo mula sa iba't ibang bansa para sa III Extraordinary Assembly of the Synod of Bishops. Bunsod ito ng panawagan ni Papa Francisco noong isang taon upang konsultahin ang mga obispo tungkol sa pamilya at ebanghelisasyon. Bukod sa mga obispo, mayroon ding mga layko na inanyayahang lumahok sa nasabing sinodo. Sa pagtitipong ito, inaasahang makilala ang tunay na kalagayan ng pamilya at ang mga hamong hinaharap nito.  Magkakaroon din ng Ordinary Assembly of the Synod of Bishops mula ika-4 hanggang ika-25 ng Oktubre 2015 upang makapagbalangkas ang mga obispo ng planong pastoral kung paano nila matutugunan ang mga hamong nakilala nila sa sinodo ng 2014.

Marami na ring pinagdaanang pagbabago ang pamilya. Hindi tulad noong unang panahon na ang ama lang ang naghahanap-buhay samantalang nasa bahay lang ang ina para mangalaga sa mga anak. Sa ngayon, kapwa nagtatrabaho na ang mag-asawa dahil sa hirap ng buhay.  May mga pamilya rin na wala ang isang magulang dahil naghahanap-buhay siya sa ibang bansa. Mayroon ding mga mag-anak na magkahiwalay na ang magulang. Mayroon din namang nagsasama ang magulang na walang basbas ng Simbahan dahil sa masalimuot na annulment process. At mayroon din namang nagsasamang kapwa lalaki o kapwa babae na may isa o higit pang ampong bata.

Hindi pa nagsisimula ang sinodo, naging mainit nang usapin ang ideya ni Kardinal Walter Kasper na payagan nang tumanggap ng Banal na Komunyon ang mga indibidwal na mayroon nang kinakasama kahit 'di pa napapawalang-bisa ang kanilang unang kasal. Mayroong mga sumasang-ayon dito, pero mayroon ding mga hindi, kabilang ang ilang kilalang kardinal gaya nina George Pell at Gerhard Muller.

Nagkataon na ang sinodo ay magaganap sa buwan ng Banal na Rosaryo.  Minsan nang winika ni Fr Patrick Peyton na ang pamilyang magkakasamang nagdarasal ay mananatiling magkakasama.  Sa pagtititipon ng mga mag-anak para dasalin ang napakagandang debosyong ito, mainam na alalahanin natin ang magaganap na sinodo. Sa tulong ni Maria, Birhen ng Banal na Rosaryo at Reyna ng mga mag-anak, maging bukas nawa sa inspirasyon ng Espiritu Santo ang lahat ng sangkot sa sinodo. Maging bukas din nawa sila sa tunay na diyalogo.  

Mahalaga ng pamilya sa mata ng Diyos, kaya nga't nang magkatawang-tao si Kristo, pinili Niyang maging bahagi nito.  Paigtingin pa nawa ng Simbahang itinatag Niya ang wasto't nararapat na pangangalaga dito.

Magkaibang Tawag, Iisang Pinaglilingkuran

Hindi kaila sa atin ang mahalagang papel na ginagampanan ng mga madre sa buhay ng Simbahang Katoliko di lamang sa Pilipinas kundi sa buong mundo. Bagama't di sila inordenahan gaya ng mga pari't obispo, puno ang kamay nila ng samu't sariling responsibilidad sa maraming tao na may iba't ibang pangangailangan.  Halimbawa na rito ang mga Missionaries of Charity na itinatag ni Beata Teresa ng Calcutta. Kilala ang mga madreng ito sa kanilang pangangalaga sa mga may-sakit at mga ulilang bata.  Nandiyan rin ang Missionaries of the Immaculate Conception na abala naman sa larangan ng edukasyon, mga kapus-palad, at mga katutubo. Marami pang ibang kongregasyon ng mga madre na may kanya-kanyang karisma para sa ikabubuti ng Simbahan at lipunan.

Nakakapagtaka na sa ibang wika, ang tawag sa kanila ay "sister" (sa Ingles) o "suore" (sa Italyano). Subalit sa Kastila at Filipino, ang tawag sa kanila ay "madre".  

Magkaiba man ang tawag sa kanila, magandang pagnilayan ang ipinahihiwatig ng dalawang salitang ito:

Bilang "sister", nakikita natin sa kanila ang pagiging isang kapatid, isang kabalikat, isang kasama sa pakikibaka sa mundong ito.  

Bilang "madre", nakikita natin sa kanila ang pagiging isang ina, isang tagapag-aruga, isang gabay habang patuloy nating tinatahak ang landas ni Kristo.  

Saanmang ministeryo sangkot ang mga madre, masasalamin sa kanila ang pangangalaga't pagmamahal ng Panginoon.  Sa kanilang pamumuhay na payak at may pagsasakripisyo, makikita sa kanila ang pagpapakumbaba't pananalig ng Mahal na Birheng Maria na minsang nagsabing "Maganap nawa sa akin ang iyong salita".

Habang pinagninilayan natin ang mga misteryo ng Rosaryo ngayong Oktubre, ipanalangin nating lalo pang matulad kay Maria ang lahat ng mga madre upang patuloy nilang maitaguyod ang pananampalataya ng sambayanan. 

Simple at Kapanipaniwalang Pinuno

Kababalik lamang ni Pope Francis mula sa Brazil kung saan nakiisa siya sa pagdiriwang ng World Youth Day.  Kapansin-pansin ang itim na bag na dala niya nang bumaba siya mula sa eroplano at nang lumulan siya uli dito.  Sa kanyang panayam sa mga mang-uulat habang lulan sa eroplano, ipinaliwanag niyang normal lamang sa kanyang magdala ng bag kung may pupuntahan siya, gaya ng sinuman. 

Mula pa noong ipakilala siya sa buong mundo bilang bagong pinuno ng Simbahang Katolika, nakita na ang kanyang payak na pamumuhay.  Di niya isunuot ang pulang kapa gaya ng mga nauna sa kanya.  Sulit na sa kanya ang puting sutana.  Inayawan din niya ang tradisyunal na pulang sapatos, ang gintong pectoral cross at singsing, ang Mercedes Benz, at ang pagtira sa papal apartments. 

Bago pa man siya inihalal na humalili kay Benedict XVI, namuhay na nang payak ang Banal na Papa.  Imbis na tumira sa malapalasyong tirahan ng arsobispo, minabuti niyang manirahan sa mas simpleng bahay kung saan siya mismo ang nagluluto ng kanyang sariling pagkain.  Imbis na may kotse't tsuper, sumasakay siya ng tren. 

Sa kulturang may (sobrang) taas na pagtingin sa mga pari't iba pang lider ng Simbahan (sa puntong ang iba sa ati'y halos tratuhin na silang mga amo o diyos), isang bagong tugtugin ang ipinapakita ng Papa.  Napuna ninyo bang di niya ginamit ang salitang "Papa" kundi "Obispo ng Roma" sa kanyang unang panayam sa mga tao noong siya'y ibinoto? Napansin din ninyo siguro na humingi muna siya ng panalangin sa lahat bago niya iginawad ang kanyang unang bendisyon bilang Papa?

Sa mga pang-aabuso sa kapangyarihan ng ilang obispo't pari na nababalitaan natin, isang bagong pag-asa ang dala ng magandang halimbawa ng Papa. Maaalalang minsan sinabihan ni Pope Francis ang mga pari't madre na huwag gumamit ng mga magagarbong kotse.  Pinaalalahan din niya ang mga paring nag-aaral na maging embahador ng Simbahan na huwag ituring na isang karera ang kanilang tungkulin, kundi isang serbisyo sa sambayanan.

Sa bansang kitang-kita ang puwang sa pagitan ng mayama't dukha, isang seryosong pag-uusisa sa ating mga sarili kung ano ba ang ginagawa natin para sa mga maralita. Di man natin kayang puksain ang kahirapan, subalit sa pamumuhay nang simple, mas madarama ng mga kapus-palad na nakikiisa tayo sa kanilang abang kalagayan. 

Ang kapayakapan ni Pope Francis ay salamin ng kapayakan ni Kristong di namuhay nang marangya, na nangaral at nakiramay sa lahat ng tao nang walang sinisino.  Dalangin namin na patuloy na maging mapagkumbaba ang Papa at ang iba pang lider ng Simbahan upang lalo pa silang maging kapanipaniwala sa pagsaksi sa pagmamahal at pangangalaga ni Kristong Mabuting Pastol.