Pagkakaisa Tungo sa Pagkakapantay-pantay

Sang-ayon sa United Nations Economic Commission for Latin America and the Caribbean (ECLAC), ang Latin Amerika ang may pinakamalaking antas ng hindi pagkakapantay-pantay sa buong mundo.  At dahil laganap ang hindi pagkakapantay ng mga mamamayan, patuloy na lumulubog sa kahirapan ang mga dukha. Nakakapagtaka na sa kabila ng pagiging Katoliko ng 70% ng populasyon, hindi pa rin masawata ang malaking agwat sa pagitan ng kakaunting mayayaman at ng nakararaming mahihirap. Hindi ba't ganito rin ang eksena sa Pilipinas?
Sa kanyang pagdalaw sa Ecuador, isa sa maraming bansa sa nasabing rehiyon, nanawagan si Pope Francis sa mga mamamayan na magkaisang muli - kagaya nang lumaban ang kanilang mga ninuno para sa kasarinlan mula sa Espanya - upang ipalaganap ang pananampalataya. Napabalita ang pagbaba ng dami ng mga Katoliko dulot ng pag-anib nila sa mga Protestante. Sinasabing ang tagumpay ng mga Protestante sa pag-akit sa mga dukhang Katoliko ay dahil nakatuon ang kanilang ministeryo sa edukasyon at paghahanap-buhay, dalawang mahalagang susi para makaahon sa kahirapan. 
Paano mapagkakaisa ang mga mamamayan ng malaking rehiyon na ito? Sang-ayon sa Santo Papa, ang pagkakaisang kailangan ay hindi magliliwanag kung magpapasakop tayo sa makamundong klase ng espiritwalidad na siyang nang-uudyok sa atin na mag-away-away para sa kapangyarihan, pagkakilala, kasiyahan, at pang-ekonomiyang seguridad. Sa madaling salita, mangyayari at magbubunga lamang ang pagkakaisa kung magkakaroon ng pagbabago ang bawat isa at isasantabi ang mga pansariling hangarin.
Kung malalampasan ng mga taga-Latin Amerika ang makamundong espiritwalidad, tiyak na magiging buhay silang saksi ng pag-ibig sa mga mahihirap at makakapag-ambag sa isang lipunang ang trato sa kapwa ay kagaya ng sa magkakapatid. Kung maiwawaksi ang makamundong espiritwalidad, malalansag ang hindi pagkakapantay-pantay ng mga mamamayan. 
Suntok ito sa buwan para sa ilan, subalit sa ating mga Kristiyano malulutas natin ang mga suliraning ito kaisa ni Kristo "na siyang nagmulat sa bulag, sa pilay nagpalakad, at nakiramay sa lahat".

Aliw sa mga Inuusig

Sa kanyang pananalita sa Daan ng Krus na ginanap sa Roma noong Biyernes Santo, kinondena ni Pope Francis ang tahimik na pakikipagsabwatan na nagaganap sa pagpaslang sa mga Kristiyano.  Maaalalang 148 katao ang namatay sa Garissa University sa Kenya noong lamang Huwebes Santo.  Bukod sa Kenya, naging balita na rin ang mga pag-uusig sa mga Kristiyano sa Syria, Iraq, and Nigeria.  
Ang istorya ng mga kapatid natin sa pananampalataya sa mga bansang kasalukuyang may nangyayaring pag-uusig ay istorya ng mga unang tagasunod ni Kristo, at istorya mismo ni Kristo.  Kaakibat na ng bawat Kristiyano ang pasanin ang kani-kanilang krus at sumunod sa Panginoon, mahirap man o masaklap ang landas na kanilang kailangang tahakin. Mayroong mga susuko sa daan at mananalig sa ibang panginoon. Subalit sa mga mananatiling tapat hanggang sa huli, may gantimpalang naghihintay.  Minsang sinabi ni Msgr Mario Enriquez, isang pari sa Maynila, na naparito si Jesus hindi upang maging madali ang ating buhay, kundi upang gawin tayong dakila.  
Sa muling pagkabuhay ni Jesus, masisilayan natin kung ano itong gantimpalang naghihintay sa atin, gantimpalang higit pa sa anumang kayamanan o kadakilaang maaaring ipagkaloob ng mundo.  Ang Pasko ng Muling Pagkabuhay ay isang ring hamon sa atin na maging tapat at matapang para sa ating pananampalataya.  Kung noon hindi natin siniseryoso ang ating pagiging Katoliko, ngayon ang tamang panahon para magbago tayo. Kung noon ang pananaw natin sa Simbahan ay para lamang sa mga manong at manang, ngayon ang tamang panahon para makilalang bahagi rin tayo ng komunidad na ito. Kung noon nananahimik lamang tayo sa gitna ng kabikabilang pag-uusig, ngayon ang tamang panahon para maging instrumento tayo ng nakaaaliw na presensya ni Kristo sa mga nangangailangan nating mga kapatid.
Mapasaatin nawa ang biyaya ni Kristong Muling Nabuhay!

Pinagmumulan ng Biyaya

Bago umakyat sa langit, ipinangako ni Kristo na lagi Niyang sasamahan ang Kanyang mga alagad hanggang sa wakas ng panahon (Mateo 28:20).  At kahit wala na Siya sa pisikal na anyo, damang-dama pa rin ng mga alagad at ng buong Simbahan hanggang ngayon ang Kanyang presensya sa pamamagitan ng pitong sakramento.

Bahagi ng buhay natin ang mga sakramento. Kapag may isinilang na sanggol, "Kailan ang Binyag?" ang pangkaraniwang tanong.  "Kailan ang kasal ninyo?", ang madalas na usisa sa magsing-irog. "Kailan ka oordinahan?", ang tanong sa seminarista. "Tumawag ka na ba ng pari?", kapag mayroong malubha ang sakit.

Kapag kaarawan natin, hindi kumpleto ang ating pagdiriwang nang hindi nagsisimba. At kapag ganitong buwan ng Nobyembre, nagpapamisa tayo para sa mga yumao.

Subalit ang iba sa atin tila mga KBL na Kristiyano. Pumapasok lang tayo sa simbahan kung mayroong Kasal, Binyag, o Libing.  Kung magiging ganito ang pag-uugali natin, paano tayo uunlad bilang mga tagasunod ni Kristo? Paano natin matutupad ang Kanyang utos na makapaghikayat ng mga bagong tagasunod Niya (Mateo 28: 19)?

Sang-ayon sa panawagan ng ating mga obispo sa simula ng taong ito, dapat pahalagahan ng mga magulang ang kanilang pananagutan na itaguyod ang kanilang mga anak bilang mabubuting Kristiyano.  Kanila ring ipinaliwanag na dapat makita ng mag-asawa ang Kasal hindi lamang bilang isang magandang seremonya, kundi lalo't higit bilang pag-aatas sa kanila ni Kristo - sa harap ng buong sambayanan - na paglingkura't ipagtanggol nila ang buhay at ang pag-ibig.  

Nanawagan din sila na dumulog tayo sa mga sakramento lalo na sa Banal na Eukaristya't Kumpisal.  Nagsisilbing bukal ng buhay at lakas nating mga Kristiyano ang Banal na Eukaristiya samantalang tinutulungan tayo ng Kumpisal na gumaling mula sa mga sugat ng ating kaluluwa gawa ng kasalanan at pinagkakalooban tayo ng biyayang labanan ang kasalanan sa ating buhay at sa lipunan. 

Kailangan natin ang biyaya ng Diyos kung nais nating kumilos si Kristo sa pamamagitan natin. Matatagpua't matatanggap natin ito sa pamamagitan ng mga sakramento. Muli nating tuklasin ang mga ito!

Kulturang Bukas sa Pagkakaisa

 

Hitik sa pagdiriwang ang ating bansa ngayong Mayo. Kabi-kabila ang pista mapa-parokya man o barangay. Bukod dito, nariyan din ang Flores de Maria, Sunduan, at Santa Krusan. Sa mga pagdiriwang na ito, kitang-kita kung gaano kayaman ang ating kultura’t pananampalataya.


Sa pamamagitan ng kultura, makikita natin kung paanong naka-ugnay ang ating pagkilos at paraan ng pamumuhay bilang mamamayan ng isang bansa, rehiyon, o pamayanan sa ating pagsamba sa Diyos at pagbibigay-galang sa mga banal. Buhay na buhay, halimbawa, ang bayanihan sa mga palamuti sa simbaha’t lansangan. Sa kabila ang hirap ng buhay, marunong pa rin tayong mga Pinoy na mag-ukol ng oras, salapi’t kakayahan sa mga ganitong pagdiriwang na minana pa natin sa ating mga ninuno.

Kung nagiging masusi sa ating pananampalataya ang mga tradisyong ito, nararapat lamang na pagyamanin pa’t pag-ibayuhin ito. Bahagi ng pagpapaunlad nito ay ang pagiging bukas sa mga tao na nanggaling sa ibang kultura – di lamang ang mga taong galing sa ibang bansa kundi yung mga nagbuhat sa ibang rehiyon ng bansa.

Bagama’t tila pare-pareho ang ating mga tradisyon, mayroon pa ring mga pagkakaiba kung paano ito isinasagawa sa iba’t ibang bahagi ng Pilipinas. At minsan, may tuksong isipin ng isang bayan o parokya o barangay na mas maganda ang kanilang pagdiriwang kaysa iba. Nariyan rin ang patibong na maging sarado ang isip ng pamayanan sa pagbabago (“Kagaya na lang noong isang taon!”) lalo na’t kung ang mga pagbabago’y galing sa mga baguhan o dayo.

Sa paglipat ng mga tao sa mga lungsod, hindi na natin maaasahang ang mga naturingang ‘lehitimong mamamayan’ ng isang bayan lamang ang may karapatan para maglingkod at mamuno sa pamayanan. Oo, dapat pa ring panatilihin ang mga tradisyong wasto subalit kung ito’y mapagyayaman pa mula sa mga ideya ng mga ‘baguhan’ o mga ‘dayo’, walang dahilan para ito’y di bigyang-pansin. Mahalagang naroroon pa rin ang paggalang sa kultura ng iba.

Matapos umakyat sa langit si Jesus, nanaog ang Banal na Espiritu sa Mahal na Ina at sa mga tagasunod ni Kristo. Mula noon, isinilang ang Simbahan. Mula noon, nangaral ang mga alagad sa iba’t ibang wika. Mula noon, pinagkaisa ng Diyos ang watak-watak na sangkatauhan para maging iisa Niyang bayan. Patuloy nawa nating madama ang kapangyarihan ng Banal na Espiritu upang sa pamamagitan ng samu’t sari nating tradisyon maaakay natin ang lahat lalo na ang mga di pa nakakakilala kay Jesus pabalik sa Kanya.

Tumingala ka!

Sa mga sumasakay ng LRT, isang karatula ang kapansin-pansin habang patawid ang sasakyan sa Ilog Pasig: “Look up, young man, look up!”. Kung mayroon mang direktang aral tayong mapupulot sa Kapistahan ng Pag-akyat ng Panginoon sa langit, ito’y ating mapupulot sa karatulang ito ng FEATI University.

Sa paglisan ni Jesus sa Kanyang mga tagasunod, nangako Siyang ipaghahanda sila ng matitirhan sa kaharian ng Kanyang Ama. Ito’y tanda ng pag-asa na hindi tayo pababayaan ng Panginoon sa pagpapatuloy natin ng Kanyang misyon. Hindi nga ba’t ipinangako din Niyang darating ang Banal na Espiritu para tayo’y tulungan? Hindi rin ba totoo na nangako din Siyang sasamahan tayo hanggang sa wakas ng panahon?

Hindi dapat ipagwalang-bahala ang mga pangakong ito ni Kristo. Nasaksihan natin, gaya ng mga una Niyang tagasunod, kung gaano Siya katapat sa anumang sabihin Niya. Kung noong nasa lupa pa Siya’y naging totoo Siya sa mga tao, gaano pa kaya ngayong nakaluklok na Siya “sa kanan ng Ama”?

Bilang mga tinubos sa dugo ni Jesus, wala tayong dapat na itugon kundi ang ipako ang ating pananaw sa langit higit pa sa lahat. Tamang paghandaan natin ang kinabukasan natin at ng ating pamilya sa pamamagitan ng pagtatrabaho’t pag-impok sa bangko, subalit kung galing naman sa masama ang ipinapakain o ipinamimili natin, anong saysay ng ating pagsisikap?

Wala tayong dapat hangarin bilang mga Kristiyano kundi ang nasa itaas. Nakakalungkot na panandaliang ligaya o kasikatan lamang ang laging binibigyang-halaga ng lipunan.

Wala tayong dapat pangarapin kundi ang mga bagay na magdadala sa atin sa itaas. Iwaksi natin ang anumang gawi o pag-uugali na hihila sa atin pababa. Kung noo’y nasa lusak tayo ng kasalanan, ngayon ang panahon para ipakitang di na tayo babalik pa doon.

Nakakapanlumong mabalitaan ang plano ng Diocese of Laoag na ipaupa o ibenta ang bahagi ng lote ng simbahan ng San Nicolas de Tolentino (San Nicolas, Ilocos Norte) sa Shoe Mart Corporation (Basahin BITS & BOBS ). Bukod sa matinding epekto nito sa kabanalan ng simbahan, kikitil din ito sa kabuhayan ng mga maliliit na negosyo sa nasabing bayan. Ipagdasal natin na maliwanagan ng isip ang mga kinauukulan at pagtuunan ng pansin ang mga mas importanteng bagay.

Sa pagbawi sa atin ng Diyos mula kay Satanas, binihisan Niya tayo ng kasuotang maharlika. Tinrato na Niya tayo bilang Kanyang mga anak. Kung nakahiga ka na sa kama, babalik ka pa ba sa banig?

Ang Dapat Umiral sa Atin

Sa mga unang kabanata ng Mga Gawa ng mga Apostol matutunghayan ang pagpapatotoo nina Pedro at Juan kay Kristo sa taumbayan at sa matatanda ng bayan. Mababasa rin sa nasabing aklat kung paano namuhay ang mga unang Kristiyano bilang isang pamayanan: nagbabahaginan ng anumang biyaya mayroon sila; nagdarasal nang sama-sama; nagpupuri sa Diyos; nagsisilbing mabuting halimbawa sa iba.

Mula sa kadiliman, takot, pagkamakasarili, at kasalanan tinawag ng Matagumpay na Panginoon ang Kanyang mga tagasunod sa isang bagong buhay na dulot ng Kanyang Muling Pagkabuhay. Ang dati-rating papatay-patay na mga nilalang ay buhay na buhay; maningas sa pagtupad sa kanilang misyon; walang inaatupag kundi gumawa ng kabutihan.

Minsan winika ng iginagalang na Mahatma Gandhi na hanga siya kay Jesu-Kristo subalit hindi sa mga tagasunod nito. Hindi maikakaila na sa kasaysayan ng Simbahan ay may mga pagkakataong nabahiran ang magandang reputasyon ng mga Kristiyano dala ng pang-aapi, kawalan ng respeto, at pagmamataas ng ibang mga kapatid natin sa pananampalataya – ordinaryo man siyang miyembro o nasa liderato.

Sa pagdiriwang natin ng Pasko ng Muling Pagkabuhay ni Jesus, maging hamon nawa sa atin na balikan ang naging istilo ng pamumuhay at pakikitungo ng mga ninuno natin sa pananampalataya. At sa ating pagbalik doon, tiyak na madidiskubre natin ang naging pamumuhay at pag-uugali ni Jesus.

Kung ito’y ating magagawa, makita nawa ng iba si Jesus sa ating buhay. Madama nawa nila si Jesus sa ating pagkilos at pag-iisip. Katulad ni San Pablo, maaari na nating sabihing hindi na tayo kundi si Kristo ang totoong umiiral sa buhay natin.

Magkaisa Para sa Kanya!

Wala na sigurong taong nagdulot ng kakaibang karanasan sa takbo ng buhay ng mundo kundi si Jesus, ang Diyos na nagkatawang-tao. Sa isang sanggol na isinilang sa sabsaban, natagpuan ng watak-watak na mundo ang matagal na niyang hinahanap para mabuo siyang muli at para muling makipagkasundo sa Diyos. At dahil nagpakita ang Diyos sa atin bilang isang kagaya natin, ang Kanyang pagdating ay nagbigay-daan din para makilala ang kapwa na hindi na kaiba sa atin.

Kay Jesus natagpuan at patuloy na matatagpuan ang pagkakaisa sa ating pamilya, sa ating lipunan, sa ating bansa’t daigdig, sa ating Simbahan. Kung mayroon mang dapat makitang pagbabago sa ating buhay ngayong 2010, ito ay ang pagkakaisang dulot ng pagdating ni Jesus sa ating buhay.

Matindi ang epekto ni Jesus sa ating kasaysayan kung kaya’t 2,000 taon na ang nakakalipas at patuloy pa rin ang pagpapapalaganap at pagdiriwang ng kanyang buhay at mga aral. Nakakalungkot lamang isiping sa kabila ng marami Niyang mga tagasunod (mas kilala ngayon bilang mga Kristiyano), hindi lahat ng ito ay napapabilang sa iisang relihiyon. May mga ‘Katolikong’ Kristiyano, ‘Protestanteng’ Kristiyano, at marami pang iba.

Nagkakaiba sa paniniwala ang mga relihiyong ito (na siyang dahilan kung bakit sila nagkawatak-watak) subalit pare-pareho nilang kinikilala’t sinasamba si Jesus bilang Panginoon at Diyos. Ang pagkilalang ito kay Jesus ay isang tanda ng pag-asa para makaisa pa rin ang mga ‘magkakapatid’ na relihiyong ito. At totoo na marami nang hakbang ang ginawa ng bawat isa tungo sa pagkakaisa. Ang yumaong Santo Papa Juan Pablo II ay madalas na nasaksihang nakikipagdiyalogo sa mga lider ng ibang Kristiyanong relihiyon gaya ng Church of England at Orthodox Church. Ang kahalagahan ng pagkakaisa ng lahat ng sumasampalataya kay Jesus ay kinilala ni Pope Benedict XVI noong mailuklok siya sa puwesto noong 2005.Kanyang ipinagpapatuloy ang anuman sinimulan ng mga hinalinhan niya. Isa nang bunga ng pagkakaisang ito ay ang pagtutulungan ng iba’t ibang Kristiyanong relihiyon sa pagpapalimbag ng Bibliya, ang ‘student exchange’ sa pagitan ng Catholic at Orthodox Churches, atbp.

Naniniwala kami na tayong lahat ay tinatawagang maging daan ng pagkakaisa, na sa ating mumunting paraan ay kaya nating abutin ang iba nating kapatid na Kristiyano. Makita rin nawa natin sa kanila ang pag-ibig kay Kristo at ang hangaring ikalat ang Kanyang Mabuting Balita sa iba. Iwasan natin ang tuksong tratuhin sila na mas mababa ang uri kaysa sa atin.

Mainam, lalo na sa Pilipinas, na magsama-sama ang mga Kristiyanong relihiyon para isulong ang dignidad ng buhay, ang pangangalaga sa ating kapaligiran, ang pagpapalaganap ng kapayapaan at katarungan, ang pagpuksa sa kahirapan, ang pagkakaroon ng malinis at mapayapang halalan, atbp.

Ngayong Enero, dalangin naming magkatotoo ang panalangin ni Jesus na ang lahat ng sumusunod sa Kanya’y magkaisa (Juan 17:21). Kung mangyayari ito, muling maririnig ang makapangayariha’t nakagagaling na tinig ng Panginoon sa mundong patuloy na nangangailangan sa Kanya.

Huwag Makalimot

Isang tukso sa mga Pilipinong nasa ibang bansa ang makalimot - makalimot sa mga mahal sa buhay na kanilang pansamantalang iniwan, makalimot sa sumpang binitiwan nila noong sila'y ikasal, makalimot sa kanilang responsibilidad sa kanilang pamilya sa 'pinas, makalimot tumawag sa Diyos.

Subalit mayroon tayong kababayang hindi nakalimot. Sapilitang lumikas ng Pilipinas para takasan ang maling pambibintang sa kanya hinggil sa pagpaslang sa isang Kastila, nagtungo si Lorenzo Ruiz kasama ang ilang paring Dominiko sa Japan para ipalaganap ang Kristiyanismo. Sa kanilang pagsisilbi sa bansang ayaw sa bagong relihiyong ito, sila'y hinuli at pinarusahan. Nang aluking palayain siya kapalit ng kanyang pananampalataya, sinabi niyang libu-libo man ang kanyang buhay lahat ito'y kanyang ibibigay para sa pananampalataya. Binawian si Lorenzo ng buhay na nananatiling tapat kay Kristo.

Hindi lahat ng Pinoy Overseas Workers at immigrants ay makakaharap sa ganitong uri ng pagsubok habang nasa ibang bansa, pero lahat tayo'y mayroong pananampalatayang dapat pakaingatan at laging dapat isabuhay.

Dumulog tayo lagi kay San Lorenzo Ruiz, ang kinikilalang pintakasi ng mga Pilipinong nangingibang bansa. Hilingin natin sa kanya ang biyayang laging handang ipahayag ang ating pananampalataya, ang lakas na huwag manghina sa kabila ng lumbay at bagong kultura sa bansang kinaroonan natin, at ang kakayahang huwag makalimot kung saan tayo nakaugat.