Pasko Noon at Ngayon

Sa pagbubukas ng mga ilaw sa simbahan ng Parokya ng Sta. Maria Magdalena sa Kawit, Cavite, bilang hudyat ng Kapaskuhan, sinabi ng Kura Paroko Fr Andy Manaog na walang pagbabago ang pagdiriwang ng Pasko noon at ngayon. Ipinaliwanag niya na "atin lamang ipinagpapatuloy ang sinimulan hanggang sa ngayon."

Sa anumang sulok ng mundo, may kanya-kanyang kaugalian kung paano ipinagdiriwang ang Pasko. Sa ating bansa, hitik tayo sa mga tradisyong minana pa natin sa mga ating mga ninuno, mga tradisyong minana pa nila sa Inang Espanya.

Sa bawat pamilyang Pinoy, ang Kapaskuhan ay panahon para magkasama-sama ang pamilya. At sa ating bokabularyo, ang pamilya ay hindi lamang mga magulang at mga anak. Kasama din ang iba pang kamag-anak, lalo na ang mga lolo at lola. 

Nakatitiyak kami na sa mga pamilyang may mga lolo at lola, hindi mawawalan ng mga kuwento tungkol sa kung paano nila ipinagdiwang ang Pasko noong kapanahunan nila. At sa mga kuwentong ito, mapapansin ng mga pamilya na ginagawa pa rin nila ang mga ginawa noon ng kanilang mga nakatatanda. Kung hindi man, ito siguro ang magandang pagkakataon para talakayin at pagnilayan kung bakit hindi na ito isinasagawa o kaya ay binago.

Bagama't dumaan na sa maraming pagbabago ang lipunan at para sa iba ay tila naging mas mahirap na ang buhay, patuloy pa ring nagiging tapat ang pamilyang Pinoy sa mga tradisyon ng Pasko: ang Simbang Gabi, ang paggayak ng Belen, ang Noche Buena, ang pagbibigay ng regalo, atbp. 

Sa pagdiriwang sa Kawit, sinabi ni Fr Manaog "Nang tayo'y binyagan...tinanggap natin ang liwanag mula kay Kristo...mayroon tayong tungkulin to radiate this light hindi lamang para sa ating sarili, but we have to light our neighbors". Marami mang pagsubok na dumating sa ating bansa at pamilya, patuloy nawa nating isagawa ang ating mga magagandang kaugalian. Mahalagang mabigyan-diin dito na hindi katanggap-tanggap na haluan ng komersyo o pulitika ang anumang tradisyon. Mawawala ang kabuluhan at saysay ng tradisyon kung ito ay mahahaluan ng ibang motibo.  Kung mayroong pagdududa, magandang isangguni ito sa mga nakakatatanda.

Higit sa lahat, patuloy nawa nating ipasa ang liwanag ni Kristo lalo na sa mga napapariwara at nasisiraan ng loob. 

Pusong Pinoy

Ginugunita tuwing ika-17 ng Agosto ang pagpapakasakit ni Beato Jose Maria de Manila, isang paring Capuchino at martir.  Anak ng mag-asawang Kastila, isinilang si Eugenio del Saz-Orozco Mortera sa Maynila noong ika-5 ng Setyembre 1880. Naging mag-aaral siya sa Ateneo de Manila, Colegio de San Juan de Letran, at sa Unibersidad ng Santo Tomas. Nagtungo siya sa Espanya noong 1896 para ipagpatuloy ang kanyang pag-aaral. Habang nasa Espanya, ipinasya niyang umanib sa Order of Friars Minor Capuchin (OFM Cap) sa kabila ng pagtutol ng kanyang mga magulang. 

Sa kanyang pag-anib sa ordeng ito, pinalitan niya ang kanyang pangalan bilang Jose Maria de Manila. Inordenahang pari noong ika-30 ng Nobyembre 1910, hinangad niya na makabalik sa kanyang bayang sinilangan upang doon maging misyonero. Subalit hindi ito nangyari. Kaya masigasig niyang ipinahayag ang Mabuting Balita sa Espanya na dumaranas noon ng matinding kahirapan dulot ng Unang Digmaang Pangdaigdig. 

Sa kasagsagan ng Digmaang Sibil sa Espanya, kinumpiska o sinira ang mga pag-aari ng Simbahang Katoliko at kinulong ang mga pari at relihiyoso. Isa si Jose Maria sa mga naging biktima ng pag-uusig na ito. Ika-17 ng Agosto 1936, pinatay siya sa hardin ng Cuartel de la Montana sa Madrid. Noong ika-13 ng Oktubre 2013, ipinahayag siya at ang 521 kapwa-martir bilang mga beato.

Dahil isinilang siya sa Pilipinas, itinuturing na isang Pilipino, isa nating kababayan, si Beato Jose Maria. Sa kanyang hangaring bumalik sa Pilipinas para doon maglingkod, ipinakita niya na siya ay may pusong Pinoy.  

Ano ang aral na mapupulot natin mula kay Beato Jose Maria? Sa ganang amin, ito'y ang patuloy na paglingon sa pinanggalingan. Saan man tayo naroroon ngayon, huwag na huwag sana nating kakaligtaan ang ating pinag-ugatan. Nasa Pilipinas man tayo o hindi, sikapin nating manatiling may pusong Pinoy: may Diyos na kinatatakutan, may kapwang pinagmamalasakitan.  Kung maisasagawa natin ito, magkakatotoo ang mga huling salitang binigkas ni Beato Jose Maria: "Mabuhay si Kristong Hari!". 

Beato Jose Maria de Manila, ipanalangin mo kami.