Usi

Aminin man natin o hindi, bahagi na ng ating kultura ang maging usi(usisero/a).  Maging sunog man sa kabilang barangay o basag-ulo sa kanto, tiyak nakatutok tayo. May eksena kasi!

Ang PDAF scandal na siguro ang isang isyung hindi maalis-alis sa ating pag-iisip.  May mga iba pang nangyari sa ating bansa na tila kumuha ng ating atensyon, pero muli tayong tumutok sa usaping ito lalo na't nang makulong ang 2 sa 3 senador na sinasabing sangkot dito. Harinawa, may magandang kahinatnan ang isyung ito. 

Ano ba ang magagawa nating ordinaryong mamamayan upang magkaroon ng magandang kahinatnan ito at ang iba pang isyung kinakaharap ng ating bansa?  Manatili tayong nagmamasid. Bagama't madalas na kabi-kabilang nagsusulputan ang mga usapin sa ating bansa (at ang iba pa nga dito'y gawa-gawa lang para guluhin tayo), mahalagang gising at nagmamasid tayo.  Sang-ayon nga sa ating mga obispo, kailangan nating hanapin ang katotohanan, sabihin ang katotohanan, at gawin ang katotohanan.  

At sa ating paghahanap, pagpapahayag, at paggawa ng katotohanan, kailangan nating talikdan ang pagiging usi natin. Higit sa pagiging usi ang hinihingi't inaasahan sa atin kung nais nating mamuhay sa katotohanan.  Walang pagmamalasakit ang isang usi. Nanonood lang siya para maaliw, makakuha ng tsismis, manggulo, o magpalapad ng papel.  Sa ating mga Kristiyano, namumuhay tayo sa katotohanan dahil sa pag-ibig (Efeso 4:15).  Hangarin nating magwagi ang katotohanan para sa ikabubuti ng sambayanan lalo na ng mga kapus-palad. 

Walang puwang para sa sinumang sumasampalataya kay Kristong Daan, Katotohanan, at Buhay ang pagiging usi. 

Paglahok sa Pulitika

Marumi. Masalimuot. Pangmayaman. Negosyo. Kamakamag-anak.  Ilan lang itong lumalarawan sa pulitika ng ating bansa.  Sariwa pa sa ating alaala ang iskandalong dulot ng mga mambabatas na sangkot sa PDAF gayon din ang di pantay na pagpapamudmod ng tulong sa mga nasalanta ng bagyong Yolanda.  

Madalas, tanggap na nating ganito ang kalagayan ng ating pulitika, na wala na tayong pag-asa pang bumangon, na kahit sino pa ang iluklok sa puwesto ay walang magagawa at kadalasa'y mababahiran pa ng kabulukan ng sistemang pulitikal ng bansa.

Subalit para sa ating mga Kristiyano, hindi ito ang panahon para mawalan tayo ng pag-asa. Hindi ito ang panahon para ipagkibit-balikat na lang natin ang sitwasyon ng ating lipunan. Hindi rin ito ang pagkakataon para ipaubaya na lang natin sa mga may pera, impluwensiya, o kapangyarihan ang pagsasaayos ng sistemang pulitikal.  Sang-ayon nga sa mga obispo ng Pilipinas, may mahalagang papel ang mga layko sa isyung ito.

Sa ganang amin, may apat na paraan kung saan maaaring makilahok ang mga layko:

Edukasyon.  May kapangyarihan tayong bumoto ng ating mga lider.  At dahil ito ay isang kapangyarihang bigay sa atin ng batas, mahalagang hindi natin ito ipagpalit sa kakaunting halaga lamang, sa tamis ng dila ng mga kumakandidato, o sa mga pananakot ng mga halang ang kaluluwa.  Kaya nga't importanteng mabigyan ng wastong edukasyon ang bawat mamamayan lalo na ang mga botante na maging mapanuri, maalam, at magkaroon ng kakayahang tumayo sa sarili nilang paa.

Kamalayang sosyal.  Mahalaga ding magkaroon tayo ng kamalayan sa mga nagaganap sa ating kapaligiran.  Gamitin natin nang wasto ang malayang pagpapahayag upang maging gising tayo sa tunay na nangyayari sa ating bansa, at gisingin din ang mga tulog o nagtutulug-tulugan nating mga kababayan - lider man sila o pangkarinawang mamamayan. At kung gising tayo, hindi tayo madadaig ng mga anumang pambobola't kasinungalingan ng iba.

Katarungan.  Ibigay natin sa iba ang nararapat.  Huwag tayong maging kasangkapan ng korupsyon sa bansa.  Huwag tayong magbigay ng lagay para lang mapabilis ang isang serbisyo publiko. At kung tayo naman ay nasa pamahalaan, huwag tayong tumanggap ng lagay para paburan ang isa laban sa marami pang dapat paglingkuran.  Manatili rin tayong mapagmasid sa anumang anomalyang nagaganap sa pamahalaan at magkaisa para masawata ito.

Pakikiisa sa mga kapus-palad.  Sang-ayon sa CBCP, ang sistemang pulitikal sa ating bansa ang siyang pinakamalaking hadlang sa kaunlaran ng Pilipinas.  Sinabi rin nila na dahil sa pagiging sugapa ng mga nasa puwesto sa kapangyariha't salapi kung kaya patuloy na naghihirap ang maraming Pilipino.  Hindi tayo magiging mga kapanipaniwalang Kristiyano kung wala tayong puso para sa mga naghihirap.  Walang saysay ang ating pinaniniwalaan kung hindi tayo marunong tumayo laban sa pang-aapi't iba pang kasamaang dinaranas ni Mang Juan Pasang Krus.

Kung bibigyang-pansin natin ang apat na paraang ito, makasisiguro tayong magkakaroon ng higit na kakayahan ang mga layko para ilagay sa wasto't nararapat ang pulitika.  Maaaring sabihin ng ilan na isang suntok sa buwan ang pakikilahok ng layko sa magulong mundo ng pulitika.  Sa kanilang mga kasabayan, isang suntok sa buwan ang pagbabatikos ni Juan Bautista sa nangangalunyang Haring Herodes, ang paninindigan ni Thomas More laban sa imoral na Haring Enrique VIII, ang katotohanang isinasabuhay ni Jesus kontra sa mga ipokritong punong pari't matatanda ng bayan.  Gayunpaman, kinilala ng tatlong taong ito na ang ginagawa nila'y trabaho ng Diyos at sila'y pawang kasangkapan lamang.  Kaya nga't nanatili silang tapat hanggang sa huli.  Dumating ang panahong naging bahagi na lamang ng kasaysayan sina Herodes, Enrique VIII, at ang mga punong pari't matatanda ng bayan, subalit ang buhay at halimbawa nina Juan, Thomas, at Jesus ay patuloy pa ring inaalala't tinutularan ng marami.

Importanteng mabanggit na sina Juan, Thomas, at Jesus ay mga layko - si Juan ay isang propeta, si Thomas ay isang opisyal ng pamahalaan, at si Jesus ay isang karpinterong naging guro't manggagamot.  Hindi sila naiiba sa nakararami sa atin. Hindi sila naiiba sa mga kasalukuyang layko.  Sundan natin ang kanilang yapak.  Huwag tayong masiraan ng loob.

Katarungang Naantala

Noong ika-25 ng Pebrero 2013, sa pagdiriwang ng ika-27 taong anibersaryo ng EDSA 1, nilagdaaan ng Pangulong Noynoy Aquino ang batas na kumikilala at magkakaloob ng karampatang halaga sa mga naging biktima ng Martial Law noong panahon ng dating Pangulong Ferdinand Marcos. Matapos ang matagal na panahon, tila magkakamit na ng katarungan ang mga kaawa-awa nating kababayang nagdusa sa mapang-aping batas militar.

Sang-ayon kay Kongresista Walden Bello, importante ang batas na ito dahil iilang bansa pa lamang gaya ng Pilipinas ang maglalaan ng bayad sa mga biktima ng diktadurya.

Subalit, hanggang ngayon, di pa binunuo ni P-Noy ang Human Rights Victims Claims Board na siyang unang hakbang sa pagpapatupad ng nasabing batas. Ayon sa Samahan ng Ex-Detainees Laban sa Detensyon at Aresto (SELDA), isang insulto sa mga biktima ang kawalan ng aksyon ng Pangulo.  

Katakataka rin ang kawalan ng paliwanag mula sa Palasyo kung bakit di pa rin ipinapatupad ang batas na ito.

Habang lumulubog na naman ang bansa sa samu't saring isyu gaya ng PDAF scam, at patuoy na namamayagpag sa puwesto ang asawa't mga anak ni Marcos, mahalagang manatiling gising ang bayan.  Noong manumpa sa tungkulin si P-Noy, ipinangako niya ang pagkakaloob ng katarungan sa bawat mamamayan.  Huwag sana niyang makalimutan ng mga Pilipinong dumanas ng hirap at pasakit sa batas militar, mga taong gaya ng kanyang sariling ama na sumisigaw ng katarungan. 

Katarungang naantala, katarungang itinatwa.